Masakra e Srebrenicës(Bosnje Hercegovinës 11 korrik 1995 – 11 korrik 2010)

Print Friendly, PDF & Email

Lexuar 12103
Srebrenica – Turpi i Europës.

Gjenocidi në Srebrenicë të Bosnje Hercegovinës.

11 korrik 1995 – 11 korrik 2010

Gjenocidi i ndodhur në Srebrenicë në korrik të 1995, ku përfshiu vrasjen masive e planifikuar në një numër të madh burra dhe te rinje boshnjakë në mes të 12 dhe 77 vjeç. Gjenocidi ka ndodhur në rajonin e Srebrenicës, e kryer nga ana e ushtrisë shtetërore serbe, nën komandën e gjeneralit Ratko Mlladiç, duke përfshirë formimin e “paraushtarakeve Skorpions”, nën kontrollin e Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë.

Ngjarja është konsideruar si një nga masakrat më të mëdha në Europë që prej Luftës së Dytë Botërore, ku u vranë rreth 8.000 njerëz. Masakra në përgjithësi konsiderohet një nga ngjarjet më makabre në historinë moderne evropiane. Mlladiç dhe oficerë të tjerë serbë, ndërkohë janë të akuzuar për krime lufte duke përfshirë termin genocidin para Gjykatës Penale Ndërkombëtare për ish Jugosllavinë (ICTY). ICTY, ndër të tjera, ka nxjerrë një vendim përfundimtar në masakrën e Srebrenicës e cilëson si një akt të genocidit.

Republika e Bosnje dhe Herzegovinës në udhëtimin e saj për pavarësinë filluan 15 Tetor 1991.

Deklarata parlamentar të sovranitetit.

Bashkimi Evropian e ka njohur Republikën e Bosnjë-Hercegovinës më 6 Prill të vitit 1992, Shtetet e Bashkuara e kanë bërë më datën 7 prill 1992. Megjithatë, çështja nuk u zgjidh, sepse njohja ndërkombëtare filloi në kohën kur  nisi pushtimi i forcave serbe dhe i spastrimit etnik të territorit. Bashkësia ndërkombëtare ka tentuar disa herë për të vendosur paqen, por këto përpjekje kanë patur vetëm sukses të kufizuar. Në pjesën lindore të Bosnjës, e cila është e afërt me Serbinë, ka zhvilluar një sulm veçanërisht ashpër te boshnjakeve paraushtarake kundër serbëve.

Srebrenica

Serbët janë të destinuara për të ruajtur influencën ekspansioniste të Bosnje-Hercegovinës, si një pjesë përbërëse e ish-shtetit. Ajo ishte me të vërtetë një objektë afat-gjatë i politikes themelore të tyre në Bosnje dhe Hercegovinë. Ata dëshironin të jetonin në të njëjtin shtet me serbët e tjerë, shteti i vetëm që ajo nuk mund të garantojë ishte ish-Jugosllavi. Serbët e kuptuan se zona e Drina-sit i Mesëm për ta ka rëndësi të madhe strategjike. Asnjë zonë e Drina-sit te Mesme nuk do të jetë e Serbisë, ajo do të jetë e integritetit territorial të territoreve etnike serbe brenda territorit të BH(Bosnjea-Hercegovina). Në vend të kësaj, serbët do të detyrohen të pranojnë statusin e ashtuquajtur të enklavave të tyre etnike në territoret. Territori do të ndahet në dy pjesë, ku natyrishtë do të jetë e gjithë zona qe do të ishte e pushtuar dhe se do të ishte e ndarë nga vetë Serbia pothuajse 100% popullsi serbe.

Pavarësisht nga fakti se popullsia e Srebrenicës ishte kryesisht boshnjake, forcat paraushtarake serbe nga rajoni dhe pjesët fqinje në lindje të Bosnjës në fillim të vitit 1992, brenda disa javëve  pushtuan qytetin. Megjithatë, në maj 1992, një grup i ushtarëve të Ushtrisë së BiH-së (Bosnje – Hercegovinës) nën komandën e Naser Oriç-it nuk arriti përsëri të fitojë Srebrenicën. Gjatë disa muajve të ardhshëm, Oriç dhe njerëzit e tij kaluan në difensivë prej një seri sulmesh të papritura nga ana e ushrisë serbe. Deri në shtator të vitit 1992, Ushtria e forcave në BiH në Srebrenicë u bashkuan me forcat në Zhepa, në jug të qytetit të Bosnjes të kontrolluar të Srebrenicës. Deri në janar te vitit 1993, enklavat serbe u zgjeruan më tej, të përfshirë Cerska-n, nën kontrollin e enklavës boshnjake, e cila është vendosur në perëndim të Srebrenicës. Në kohën e arritur në enklavën e Srebrenicës me një varg e saj më e madhe se 900 kilometra katrorë, por asnjëherë nuk u bashkua me zonën kryesore nën kontrollin boshnjak në perëndim dhe ka mbetur një ishull të pambrojtur mes territorin e kontrolluar nga serbët.

Në janar 1993.

Forcat serbe boshnjake sulmuan fshatin Kravica. Serbët u përgjigj me një kundërofensivë që u zhvillua gjatë muajve të ardhshëm, duke përfunduar në fund të fshatit Konjevic Polje dhe Cerska, duke i dhënë fund bashkimit midis Srebrenicë e Zhepë-s, dhe shkoi drejt reduktimit te madhësisë së enklavës se Srebrenicës ne 150 kilometra katrorë nga 900 km2. Banorët e zonave përreth, boshnjakë të mbledhur në qytetin e Srebrenicës, në mënyrë që numri i popullsisë së saj u rrit nga 50.000 deri në  60.000 njerëz. Gjatë këtyre aksioneve të përgjakëshme ushtarake gjatë muajve janar të 1993 u shfaqën raportet e terrorit kundër civilëve boshnjakë serb, si dhe terrorit serb kundër civilëve boshnjakë.

Komandanti i Forcës Mbrojtëse të OKB-së (UNPROFOR), francezi, Filip Morijon:

”Mos e lëshoni Srebrenicën boshnjakë musliman!”

Komandanti i Forcës Mbrojtëse të OKB-së (UNPROFOR), francezi, Filip Morijon vizitoi Srebrenicën në mars të 1993. Deri atëherë, qyteti u mbipopullua në kushtet e rrethimit të forcave ushtarake serbe, ku ndodheshin të izoluar dhe kishin mungese totale të ujit të pijshëm. Banorët merrnin energji elektrike nga gjeneratorët e improvizuar. Ushqim, ilaçe dhe furnizime të tjera të nevojshme ishin të rralla. Përpara largimit, Morijon ishte në një tubim publik para banorëve të rrethuar dhe ne nje gjendje ne Srebrenicë, ku tha se qyteti është nën mbrojtjen e OKB-së dhe se ata kurrë nuk do të largohen nga ai.
– Në mes të marsit dhe prillit 1993.

Srebrenica ishte nën kujdesin e Komisionerit të Lartë të OKB-së për Refugjatët (UNHCR) ku kanë evakuar rreth 8000 nga  9000 boshnjakë. Evakuimi ishte , megjithatë në kundërshtim me qeverinë boshnjake në Sarajevë, duke besuar se në këtë mënyrë kontribuon “spastrimin etnik” të territorit.
Autoritetet serbe kanë mbetur të fokusuar në zhvatjen e enklavave, e cila është për shkak të afërsisë me kufirin serb dhe fakti që ajo ishte e rrethuar plotësisht nga territori i kontrolluar nga serbët ka qenë një pozicion gjeografik strategjike i rëndësishem.

– Serbët në 13 Prill të 1993.

Përfaqësuesit e UNHCR-së thanë se gjatë dy ditëve kanë për të sulmuar qytetin serbët  nëse boshnjakët nuk dorëzohen dhe të pajtohen për evakuim.
– Prill 1993.

“Këshilli i Sigurimit deklaroi Srebrenicën ”zonë e sigurtë “

Këshilli i Sigurimit më 16 Prill të 1993. u përgjigj duke lëshuar një rezolutë e cila deklaroi se “të gjitha partitë dhe të tjerët, Srebrenicë dhe rrethinat e saj duhet të konsiderohen si” zonë e sigurtë “, i cili nuk duhet të jenë të ekspozuar ndaj sulmit të armatosur ose të akteve të tjera armiqësore.” Në të njëjtën kohë Këshilli i Sigurimit ne të dy enklavat e tjera, Zhepa dhe Gorazde, e vendosën nën mbrojtjen e OKB-së.

Grupi i parë i trupave të UNPROFOR(Forca Ushatarke të OKB-es) mbërritën në Srebrenicë më 18 Prill të 1993.

Në përgjithësi besohet se forcat serbe rrethojnë enklavën boshnjake me ushtri të disiplinuar dhe mirë të armatosur. URS(Ushtria e Republikës së Serbisë), u organizua mbi parimin territorial dhe i përkiste zonën e Srebrenicës nën kontrollin e korpusit Drina-si. Rreth enklavës ishte vendosur tre reparte ushtarë nga Brigada e Korpusit Drina(boshnjake qeveritare), afro1000 dhe 2000 veta dhe këto forca ishin të pajisur me tanke, automjete të blinduara, armë të artilerisë dhe mortaja. njësitë e Ushtrisë që kishte mbetur në enklava, dhe Divizioni i 28, nuk ishte as e organizuar mirë e as të pajisur mirë.

Mungonte një strukturë komande dhe sistemi i komunikimit, disa ushtarë të Ushtrisë kishte armë të vjetra të gjuetisë ose edhe nuk kanë pasë armë, dhe vetëm pak kanë pasur uniforma të drejtë. Megjithatë, gjyqi ICTY ka dëgjuar dëshmi se divizioni i 28-te nuk ishte aq e dobët sa që disa i përshkruajnë. Është e sigurtë se numri i njerëzve në Divizioni 28, me numrin e njerëzve në korpusin Drina, ku ata rregullisht ishin kundër forcave te URS, ne zonë kryenin veprime zbulimi dhe sabotazhi.

Që nga fillimi, të dy palët në konflikt kanë shkelur marrëveshjen mbi zonën e “sigurt”. Trupi gjykues dëgjoi dëshminë e një strategjie të qëllimshme të serbëve se kolonat e ndihmës ndërkombëtare kufizojnë qasjen në enklavë. Leitnat kol. Thomas Karremans (Komandant i batalionit holandez), deklaroi në dëshminë e tij se forcat serbe për t’u kthyer në enklava, furnizimet e nevojshme, si ushqim, ilaçe dhe karburantit, ishte të gjithë më pak. Ndaj boshnjakëve në Srebrenicë u ankuan për sulme ndaj ushtarëve serbe.

Trupi gjykues ka dëgjuar  dëshmi autentike kryesisht i padiskutueshëm e një refuzimi sistematik që përmbahen nga marrëveshjes boshnjake për çmilitarizimin e zonës te “sigurt”. Helikopteret fluturonin në zonën boshnjake, duke shkelur një dispozitë të zonës së ndaluar për fluturime, ushtria boshnjake hapi zjarr mbi linjat serbe dhe lëviz nëpër zonën e “sigurt”,  Divizioni 28 vazhdoi perpjekjet e veta per te mos lene ushtrine serbe qe te vriste boshnajke. Ushtria serbe gjithashtu konfiskoi së paku një pjesë e ndihmave humanitare dhe arriti në enklavë. Serbët duket se forcave boshnjake në Srebrenicë ne “zonën e sigurtë” e përdoren si një bazë e përshtatshme për të nisur ofensiva kundër URS, dhe se UNPROFOR bën asgjë për ta parandaluar atë. Komandanti i Përgjithshëm i Bosnje Hercegovines Haliloviç pranoi se helikopterët fluturonin në hapësirën e Bosnjes, qe ishte e ndaluar fluturimi, dhe se ai personalisht ka dërguar tetë helikopterë me municione për Divizionin e 28-të.
1995

Gjendja e zonës “sigurtë” e Srebrenicës është duke u përkeqësuar

¨ Në fillim të vitit 1995, enklava boshnjake ka arritur të marrë më pak dhe më pak në vargun e furnizimeve. Me ardhjen e batalionit të ushtarve hollandez në janar të vitit 1995, situata në muajt pas mbërritjes së tyre është përkeqësuar me shpejtësi. Burimet e furnizimit të popullsisë civile janë  reduktuar, madje dhe rezervat e ushqimit e te medikamenteve.

Forcat e OKB-së, karburanti dhe municione nga janë bërë tejet të paksuar si dhe atyre që patrullonin.  Ushtarët e batalionit hollandez, i lejuan të largohen nga zona dhe nuk u lejuan të kthehen numri i tyre,qe kishte rënë nga 600-400 vetë.

Qëkur ushtria serbe arriti dha shenja të tjera ogurzi. Në mars dhe prill të 1995 në prezencën e  trupave holandeze dëshmuan forcimin e forcave serbe në afërsi të dy pikave te vëzhgimit; si ne OP  Romeo dhe Quebec. Një nga komandantët e forcave boshnjake i  tha një ushtarit të batalionit hollandez se serbët kanë një plan për të marrë te dy pikët e vëzhgimit.
Pranvera e vitit 1995

Serbët plan për të sulmuar zonën e “sigurt” te Srebrenicës

Në mars të vitit 1995 Radovan Karaxhiç, Presidenti i Republikës së Serbisë (RS) të serbëve në Bosnje Hercegovine(BH), në përgjigje të presionit ndërkombëtar për t’i dhënë fund luftës dhe përpjekjeve të vazhdueshme për të negociuar një marrëveshje paqeje nxorri një direktivë për të VRS në lidhje me strategjinë afatgjatë të të VRS forcave në enklavën. Në këtë udhëzim te njohur si “Direktiva 7, në mënyrë eksplicite thotë se VRS(ushtria serbe e Bh) duhet te kryeje një ndarje të plotë fizik të Srebrenicës nga Zhepa, parandalimin e madje edhe komunikimin ndërmjet enklavave individuale. Duke planifikuar dhe mirë e menduar nga operacionet luftarake me synim për të krijuar kushtet e pasigurisë totale, intolerancën dhe mbijeteses se perspektives se mëtejshme apo jetës për banorët e Srebrenicës.

Pikërisht ashtu siç ishte parashikuar që direktivën në mesin e viti 1995, gjendja humanitare për civilët muslimane të Bosnjes dhe personelin ushtarak boshnjake në enklavën është bërë katastrofë. Në fillim korrik te 1995. nga një seri raportesh se Ndarja 28 mund të shihet si forcat ABiH në enklavën kërkoi zhbllokimin e menjëhershëm të korridorit të ndihmës humanitare dhe se si, kur kjo dështoi,  ishte tragjedia e civilëve të cilët  po vdisnin nga uria
Periudha prej 6 deri më 11 Korrik te 1995 të pushtimit të Srebrenicës

Ushtria e enklaves serbe nisen operacionin e mirepregatitur sulmuese në Srebrenicë, që filloi më 6 Korrik të 1995. Gjatë pesë pikëve te tjera vëzhgimi për UNPROFOR në pjesën jugore bien enklavat muslimane boshnjake njëra pas tjetrës për shkak të progresit të serbëve të Bosnjës. Disa nga trupat hollandeze u tërhoqënr për në enklavën pasi pozicionet e tyre u sulmuan, ndërsa pikat e tjera të vëzhgimit, ekuipazhi i dorëzoi serbëve të Bosnjës. Në të njëjtën kohë Forcat e Mbrojtjes ABiH(boshnjake) nen zjarrin e  rëndë te artilerive ishin shtyrë mbrapa në drejtim të qytetit.

Në mëngjesin e 10 Korrik  te 1995, gjendja në Srebrenicë ishte shumë e tensionuar. Disa prej banorëve, qe ishin të armatosur vershuan ne rrugët e qytetit. Gjeneral-Kolonel Karremans ka dërguar kërkesa urgjente per mbështetje ajrore nga NATO për të mbrojtur të qytetit, por nuk ka morri asnje ndihmë deri ne oren 11.

Ne orën 14:30 te korrikut te 1995, kur NATO bombardoi tankset e VRS me aeroplanët e NATO-s u përpoqën të bombardonin pozicionet e artilerise te serbeve mbi qytet.. NATO ka në plan të vazhdojë goditjet ajrore, por u kundërshtuan pasi VRS kishte kërcënuar qe të vriste ushtarët hollandez të cilët ishin në robëri e ushtrise serbe -VRS, dhe se granatimet e bazës se OKB-së në Potoçari jashtë qytetit dhe zonat përreth, në të cilën kishin ikur 20.000 deri 30.000 civilëve boshnjake.
Masakër
Harta e ngjarjeve në fushën e Srebrenicë e Zhepë korrik 1995.
Masa e njerëzve në Potoçari

Të ballafaquar me faktin se në Srebrenicë ra nën kontrollin e forcave serbe, mijëra të popullsisë boshnjake të Srebrenicës u larguan në Potoçari, për të kërkuar mbrojtjen në bazën e OKB-së. Deri mbrëmjen e 11 Korrik te 1995. në Potoçari u mblodhën rreth 20.000 deri në 25.000 refugjatë boshnjakë, ndërsa të tjerë u vendosën në fabrikat përreth dhe fusha. Edhe pse ka pase një shumicë e madhe e grash, fëmijë, persona të moshuar dhe me aftësi të kufizuara ishin mbledhur ne bazën e OKB-s.

Kushtet e Potocari ishin të tmerrshme. Kishte shumë pak ushqim dhe ujë, dhe vapa e korrikut

Ishte e padurueshme. Një nga oficerët e batalionit holandez të situatës të përshkruar në këtë mënyrë

Deklaroi:

“Ata ishin në një gjendje paniku, të frikësuar, ku ushtarët e mi, ushtarët e OKB-së jane përpjeke për të qetësuar.  “


12-13 krimet korrik: e kryera në Potoçari

Si shkoi dita 12 Korrik 1995, dhe kështu kushte të vështira fizike u bë më e keqe për shkak të një fushate aktive të terrorit, e cila u rritë paniku në popullsinë. Refugjatët në bazën panë ushtarët serbë se si dogjën shtëpitë. Gjatë pasdites së 12 Korrik te 1995. ushtarët serbë ju versulnin turmës. Një dëshmitar i kujtoi se si kishte dëgjuar ushtarët serbe qe i kercenonin muslimanët  boshnjakë që të largohen, se ndryshe do  të theren, ajo është tokë serbe.

Ne oret e para te mëngjesit te 12 Korrik 1995.

Një dëshmitar i pa një grumbull prej 20-30 trupave mbrapa ndërtesës, “Transporti” në Potoçari, me një pajisje si një traktor. Një tjetër dëshmitar tha se në 12 Korrik rreth ores 12:00 ai e pa një ushtar me një thikë duke vrarë fëmijën në turmën e refugjatëve. Ai tha gjithashtu se pas fabrikes se zinkut  panë ushtarët serbë duke  vrarë më shumë se njëqind burra boshnjakë muslimanë dhe më pas trupat e tyre i hidhnin mbi një kamion.

Terrori në rritje, zjarri shtënë dhe tingujt të tjera të frikshme të munden  të dëgjohej gjatë gjithë natës dhe askush nuk mundi  të fleje. Ushtarët ishin duke tërhequr njerëz nga turma dhe i zhdukshin. Disa  ktheheshin dhe disa jo. Një dëshmitar tha se atë natë ata morën tre vëllezërit, njëri prej të cilëve ishte vetëm fëmi, ndërsa të tjerët ishin të rinjë. Kur nëna e djalit shkoi për të kërkuar, i gjeten te therur.

Kjo natë e batalionit Holadnskog mjek u zhvillua në dy ushtarët serbë që përdhunoi një grua e re: “Ne pamë dy ushtarët serbë, njëri prej të cilëve mbahen roje, dhe të tjere ulen xhinset, shtrinë një vajzë. Ne pamë vajza te shtrira në tokë, në një lloj dysheku me gjake, edhe ato ishin te mbuluar me gjak. “

Ndarja e burrave boshnjakë në Potoçari

Imazhi i ushtarëve serbë ndaj  burrave boshnjakë në Potoçari me 12 Korrik  te 1995.

Nga mëngjesi i 12 Korrikut, forcat serbe kanë filluar për të dalluar njerëzit nga refugjatë të tjerë në Potoçari dhe mbajtur ata në vende të veçanta. Një dëshmitar nga batalioni holandez pa se si i mernin meshkuj boshnjake në një vend përpara e fabrikës së zinkut dhe pastaj i transportonin me kamion atë mbrëmje. Për më tepër, kur refugjatëve boshnjakë filluan të ngarkonin  autobusët, ushtarët serbë  larguan sistematikisht me force burra të aftë ti mernin nga turma. Ndonjëherë për të mbajtur burra të rinj dhe të vjetër. Këta njerëz u çuan në ndërtesën e Potoçari e njohur si shtëpia e “bardhë”. Ne mbremjen e 12  korrikut te 1995,  Major Franken ka dëgjuar se njerëzit nuk vijnë së bashku me gratë dhe fëmijët në destinacionin e tyre në Kladanj.

Më 13 Korrik 1995. ushtarë të batalionit holandez vënë re shenja të qarta se serbët kishin vrarë disa prej burrave muslimanë boshnjakë qe i kishin marre. Kështu, për shembull, një rreshter hollandez Vaasen pohon se pashë dy ushtarëqe kishin marre një njeri pas shtëpinë e bardhë. ” Kam dëgjuar një te shtënë dhe pastaj pa këta dy ushtarë te kthyer vetëm. Një tjetër oficer hollandez i pa ushtarët e batalionit serbe, qe vranë një njeri të paarmatosur, me një plumb në kokë. Ai ka dëgjuar të shtëna nga armët e zjarrit  prej nje kohet 20-40 orë në të gjithë pasdites. Kur trupat hollandeze për Kolonel Joseph Kingoriju, Kombeve të Bashkuara për vëzhguesit ushtarakë (UNMO) në zonën e Srebrenicës, tha se ata morën meshkujt prapa shtëpi “të bardhë” dhe se këta njerëz nuk ia kthen, Kolonel hollandez është dërguar atje për të hulumtuar çfarë po ndodh. Si po i afrohen këtij vendit ku behej masaker ndaj civileve boshnajke ka dëgjuar mitraloza, nga ushtarët serbë.

Shtylla e burrave boshnjakë

Ndërsa situata në mbrëmje Potoçari 11 Korrik 1995. bëhet gjithnjë e më kritike, në mesin e boshnjakëve u përhap fjala se burrat i fuqishëm duhet të dalin në pyll, për tu bashkuar me kolonën me anëtarët e  Divizioni 28 te Ushtrisë së Republikës së Bosnje-Hercegovinës dhe të përpiqen për të kaluar nëpër territorin në veri, e kontrolluar nga qeveria e Bosnjes. Rreth ores 22:00 te mbrëmje se  11 Korrik 1995. “Komanda e Divizionit 28 së bashku me autoritetet komunale boshnjake te Srebrenicës vendosën të largoheshin, por  burra e të rinj kanë frikë se do t’i vrisnin nëse do te ndeshnin në ushtrine serbe Potocari dhe besohet se shanset e tyre më të larta ishin përmes pyjeve menyra e sigurte të shpëtojnë drejt Tuzlës.

Kolona e mbledhur pranë fshatit Jaglići dhe Susnjari dhe filloi të lëvizë drejt veriut. Dëshmitarët vlerësojnë se kolona e tërhequr mes 10.000 dhe 15.000 njerëz. Rreth një e treta e njerëzve në kolonë janë ushtarë boshnjakë nga Divizioni 28, edhe pse jo të gjithë ushtarëve ishin të armatosur.

Rreth mesnatës së të 11 Korrik 1995. Kolona filloi të lëvizë përgjatë Konjevic Polje-Bratunac. Më 12 Korrik 1995, forcat serbe filluan një sulm artilerie në një kolonë që i kalonin nëpër një rrugë e asfaltuar në zonën mes Konjevic Polje dhe Nova Kasaba, në rrugën për në Tuzla. Vetëm rreth një e treta e njerëzve kaluan rrugën asfalt me suksese dhe kolona është thyer në dy pjesë. Gjate gjithë ditës dhe natës në pjesën tjetër të kolonës iu nënshtrua një zjarr të fortë dhe sulm me mortajë. Njerëzit nga tani në fund të kolonës që i mbijetuan vuajtjeve u bene shenjester si “njerëz të gjuetisë.”  Burrat boshnjakë, të cilët janë ndarë nga gratë  ne Potocari, fëmijët dhe të moshuarit (numri i të cilëve arriti në rreth 1000), janë transportuar në Bratunac, ku ishin sjellë më vonë burrat boshnjakë te kapur nga kolona. Mijëra boshnjakë te kapur, të cilët ishin në robëri pas kapjes në Srebrenicë u ekzekutuan te gjithe. Disa ishin vrarë nga ushtarët të cilët ishin kapur, individualisht apo në grupe të vogla, dhe disa u vranë në vendet ku ata u arrestuan përkohësisht. Megjithatë, shumica e tyre u vranë sipas një ekzekutimeve masive të planifikuara me kujdes, duke filluar nga 13 Korrik 1995, dhe menjëherë zonën në veri të Srebrenicës.

Shumica e ekzekutimeve masive u zhvillua pikërisht në formën e caktuar. Burrat janë marrë të parë në shkollat e zbrazët apo depo. Pas mbajtjen e tyre atje për disa orë, i ngarkuan ato në autobusë ose kamionë, të marra në një vend tjetër dhe u ekzekutuan ata atje. Fushat në të cilat ata kryen ekzekutimet janë të vendosura zakonisht në zonat e izoluara. Burgosurit ishin të paarmatosur, por në shumë raste, janë marrë hapa për të zvogëluar rezistencën në masën minimale, siç është vënë re qe te burgosurit ishin të mbuluar sytë, duart e lidhura pas shpine e tyre dhe këpucë te hequra. Kur ata arriten në vendin e ekzekutimit, njerëzit në grupe të vogla i zbriten nga kamioni, dhe një e shtënë ato vdiqen.

Plani për të ekzekutuar burrat boshnjakë nga Srebrenica

Ajo ishte një plan i koordinuar për të kapur të gjithë burrat i fuqishëm boshnjakë. Në mesin e robërve janë gjetur, në fakt, shumë djem të rinj, shumë të rinj se mosha e meshkujve të cilët ishin disa vjet më të vjetër, dhe që kanë mbetur në enklava, pas kapjes së Srebrenicës. Këta burra dhe djem i gjeten duke u sulmuar, pa marrë parasysh nëse ata kanë vendosur për të ikur në Potocari, ose për t’u bashkuar me kolonën e boshnjakëve.

Edhe pse serbët për një kohë janë akuzuar për masakrën, njohjen nga ana e autoriteteve serbe nuk u be deri në qershor 2004. Autoritetet serbe e kanë njohur se forcat e tyre të sigurisë bëne kasaphanë. Komisioni për Republikën serbe të Srebrenicës në raportin e saj përfundimtar, pranoi se vrasja e me shume se 7800 burra dhe djem boshnjakë kanë qenë të planifikuara. Komisioni ka gjetur se më shumë se 7800 vetë u vranë pasi ata u mblodhën një listë me 34 emra të viktimave.
ekzekutimet masive. Me ane te fotografimeve satelitore jane gjete  varre masive të mundshme në fushën e Konjevic Polje.

U perkthye teknikishte dhe u korektua prej Bep Martin Pjetrit
Data 15 korrik 2010
Copyright Proletari.Com

Lexoni më shumë nga kjo kategori

Shpërndaje

Google1DeliciousDiggGoogleStumbleuponRedditTechnoratiYahooBloggerMyspaceRSS
Posted by on 15/07/2010. Filed under Ish Jugosllavia. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

One Response to Masakra e Srebrenicës(Bosnje Hercegovinës 11 korrik 1995 – 11 korrik 2010)

  1. lavderim

    17/07/2010 at 18:02


    15 vjetori i Masakrës së Srebrenicës dhe drejtësia e munguar

    17/07/2010
    radivatikani
    Gjatë kësaj jave, bie përvjetori i një ngjarje të tmerrshme që Evropa e bota nuk mund mos ta kujtojnë e ne quam ta anashkalojmë, edhe pse përkujtojmë pothuaj se në ditët e fundit që 15 vjetorit. E kemi fjalën për masakrën e Srebrenicës.
    Pra, Bosnja, i gjithë Ballkani e mbarë Evropa të dielën e kaluar më 11 korrik, përkujtuan 15-vjetorin e masakrës së Srebrenicës, në të cilën paramilitarët serbë të Bosnjës të udhëhequra nga gjenerali, Ratko Mlladiç, brenda pak ditësh, nga data 11 e deri më 18 korrik, ekzekutuan mizorisht rreth 8300 meshkuj myslimanë.
    Mijëra vetë morën pjesë në ceremoninë që u zhvillua në qendrën përkujtimore Potocari, ku u varrosen edhe 775 mbetje mortore, të identifikuara së voni. Ishte ky varrimi më i madh kolektiv në 10 vitet e fundit. Përveç 774 boshnjakëve myslimanë u varros edhe katoliku kroat, Rudolf Hren, i cili po ashtu humbi jetën më 11 korrik të vitit 1995.
    Në ceremoni përkujtimore morën pjesë mbi 50.000 njerëz, në mesin e të cilëve edhe zyrtarë të lartë evropianë dhe rajonalë. Në varrim mori pjesë edhe presidenti i Serbisë, Boris Tadiç.
    Disa muaj më herët, Kuvendi i Serbisë miratoi rezolutën, me të cilën dënon masakrën e forcave serbe ndaj 8.000 meshkujve boshnjakë në Srebrenicë. Rezoluta shpreh ngushëllime dhe kërkon ndjesë për familjet e viktimave. Megjithatë, ajo nuk flet për genocid, por për masakër.
    Gjatë ceremonisë së varrimit, me fjalimet e tyre, të pranishmëve foli edhe kryetari i Bashkisë së Srebrenicës, Osman Suliç, ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Bosnjë, Charles English, përfaqësuesi i lartë i BE në Bosnje, Valentin Inzko dhe zyrtarë të tjerë. Ndërkaq, në mesin e zyrtarëve të tjerë të lartë që ishin të pranishëm në Potocari, përmednim presidentin e Kroacisë, Ivo Josipoviç dhe kryeministrin e Turqisë, Recep Tayyip Erdogan.
    Masakra e vitit 1995 në zonën e mbrojtur nga OKB të Srebrenicës ishte krimi më i rëndë në Evropë që prej fundit të Luftës së Dytë Botërore. Përgjegjësi kryesor për të, ish-drejtuesi ushtarak i serbëve të Bosnjës, Ratko Mlladiç ende nuk është kapur. Mendohet se ai vazhdon të fshihet diku në Serbi.
    Deri më tani, në qendrën përkujtimore Potocari janë varrosur 3.749 viktima, ndërsa mbi 4.000 mbetje mortore ende mbeten në pritje të ekshumimit dhe të identifikimit. Gjatë atyre ditëve, mes 11 deri më 18 korrik të vitit 1995, trupat serbe që urdhëroheshin nga gjenerali Mlladiç, hynë në qytetin e Srebrenicës dhe masakruan popullsinë myslimane. Kur ushtarët e Republika Srpska (RS) hynë në qytet, më shumë se 40.000 banorë u strehuan në bazën e OKB në Potocari, që ndodhej në veri të Srebrenicës. Rreth 7.000 persona arritën të hynin në zonën e bazës, që drejtohej nga rreth 100 paqeruajtës holandezë, të cilët duhet të mbronin qytetin dhe, siç ishte deklaruar nga OKB-ja, zonën e mbrojtur. Të tjerët mbetën jashtë bazës. Pas ardhjes së ushtarëve serbë të Bosnjës, paqeruajtësit nuk ndërhynë fare, ndërkohë që Mlladiç i ndau burrat nga gratë e fëmijët dhe pastaj i internoi.
    Sipas dëshmive të të mbijetuarve dhe sipas akuzës së Gjykatës Penale Ndërkombëtare (TPI) për ish-Jugosllavinë, burrat dhe të rinjtë myslimanë u ekzekutuan me gjakftohtësi, ndërsa trupat e tyre pastaj u varrosën nëpër varreza masive. Me mijëra civilë u arratisën në qendrat e banuara përreth Srebrenicës.
    Njësitë e ushtrisë së RS filluan një operacion të madh “gjuetie” dhe kapën me mijëra boshnjakë të arratisur. Pas kësaj u radhitën grupe me nga 200-300 civilë dhe u ekzekutuan me breshëri kallashnikovësh. “Më 16 korrik, brenda vetëm katër orësh ekzekutuam 1200 civilë”, – do të deklaronte më vonë Drazen Erdemovic para TPI. Atë kohë, Abid Efendiq ishte 54-vjeçar dhe ishte strehuar në bazën e paqeruajtësve holandezë. Edhe ai, njësoj si shumë të tjerë, iu dorëzua njerëzve të Mlladiçit. Arriti të shpëtonte, sepse me fytyrën e tij plot rrudha dukej si të ishte 70-vjeçar. “Pashë me dhjetëra burra të therur në një arë gruri, pashë koka të prera, vajza të përdhunuara nga dhjetëra ushtarë…”, – dëshmon ai. “Na thërrisnin: ‘Myslimanë, ditë të zeza kanë ardhur për ju! Nuk është më Titoja që t’ju mbrojë!’” – shton ai.
    Urdhri për ekzekutimin e meshkujve myslimanë nënkuptonte përfshirjen e të gjithë meshkujve mbi 12-vjeçarë. Presidenti i atëhershëm i serbëve të Bosnjës, Radovan Karaxhiç dhe gjenerali Mlladiç, pas masakrës së Srebrenicës arritën të pushtonin mbi 60 për qind të Bosnjës.
    Por ishte pikërisht kjo masakër që e bindi presidentin amerikan, Bill Klinton të ndërhynte në Bosnje, pasi Evropa për tri vjet vetëm po vëzhgonte, e shmangur dhe e ndarë, një tragjedi që po i ndodhte në prag të shtëpisë.
    Pas disa muajsh, Washingtoni arriti në tavolinën e Dejtonit t’i ulte boshnjakët, kroatët dhe serbët, megjithëse rezultati i këtij takimi u kufizua vetëm me krijimin e një ndarjeje etnike, gjegjësisht me krijimin e një shteti të ndarë në dy etni, në Republika Srpska – që sot përfshin edhe Srebrenicën – dhe në Federatën Kroato-Myslimane.
    Tragjedi e Srebrenicës rëndoi gjatë në ndërgjegjen e komunitetit ndërkombëtar. Për shkak të Srebrenicës, qeveria holandeze e Vim Kok vendosi të dorëhiqej në prill të vitit 2002, pasi Instituti për Dokumentimin e Luftës i cilësoi përgjegjës – së bashku me kaskat e kaltra të OKB-së, ngase nuk arritën ta ndalnin masakrën.
    Më vonë, Komanda holandeze deklaroi se kishte kërkuar ndërhyrjen e aeroplanëve të NATO-s për mbrojtjen e qytetit. Në tetor të vitit 1999, edhe Sekretari i atëhershëm i OKB-së, Kofi Annan e pranoi përgjegjësinë. “Tragjedia e Srebrenicës do ta përndjekë përgjithmonë historinë tonë”, – theksoi ai. Srebrenica nuk mund të harrohet e duhet drejtësi e plotë për masakrën. Pa drejtësi, vështirë të mund të ketë stabilitet dhe paqe në Ballkan. Kush i dënon bakëqijtë, i ndihmon të tjerët të jenë më të mirë.

Komento

Questo sito usa Akismet per ridurre lo spam. Scopri come i tuoi dati vengono elaborati.