Maqedonasit nuk duan mbishkrime në gjuhën shqipe

Print Friendly, PDF & Email

Lexuar 4708
Institucione komunale e qendrore, dyqane, kafeteri dhe lokale të ndryshme në Shkup por edhe qytete tjera vazhdojnë të mos përfillin mbishkrimet në gjuhën shqipe.

Tabelat hyrëse dhe treguese të tyre vazhdojnë të jenë vetëm në gjuhën maqedonase e alfabetin cirilik dhe në raste të ndryshme përdoret një gjuhë e tretë, ndërsa anashkalohet gjuha shqipe.

Konkretisht tërë gjatësia e rrugës Shkup – Prishtinë, autostrada Shkup – Tetovë, Shkup – Kumanovë etj. të tëra njoftimet janë në gjuhën sllavo maqedonase, e bile në vendet e pagesës së autostradës njoftimet ndoshta janë deri në 5 gjuhë, por ironikisht nuk janë në shqip.

Paradoksale është, se Shqipëria respekton gjuhën e një grupi të vogël të maqedonasve në disa vendbanime ku ata jetojnë, ndërsa rreth 30 përqind e shqiptarëve në Maqedoni janë të privuar nga kjo e drejtë.

Shenja të institucioneve dhe rrugëve në gjuhën sllavo maqedonase janë vendosur në Komunën Liqenas (Pustec) të Prefekturës së Korçës.Emrat e vendeve të njohura dhe të institucioneve, që ishin të shkruara në shqip,tani janë të shkruara edhe në gjuhën sllavo maqedonase.

Në total janë 9 shenja rruge, tabela spitalesh, qendra kujdesi familjar, 2 shkolla dhe 56 rrugica dhe 11 lagje ku mbishkrimet janë dy gjuhëshe, shenja të cilat janë të dhuruara nga komuna e Gazi Babës.

Duket se shqiptarët i japin çdo të drejtë minoriteteve etnike në një vend, që nuk është multietnik si Shqipëria, kurse në një vend zyrtarisht ‘multietnik’ si Maqedonia, që përbëhet nga mbi 35 përqind e popullatës shqiptarë, nuk ka shenja të trafikut dhe institucioneve dygjuhësh.

 

Edhe Tetova pa shenja shqip

E njëjta ndodh edhe në qytetin e Tetovës. Të gjitha bizneset private të qytetarëve maqedonas, por edhe institucione arsimore e bankare në komunën e Tetovës nuk respektojnë gjuhën shqipe. Mbishkrimet e vendosura në ndërmarrjet apo institucionet e tilla janë të shkruara vetëm në gjuhën maqedonase, ndërsa në disa prej tyre ka vend për gjuhën angleze dhe jo për gjuhën shqipe edhe pse popullsia dominuese në këtë komunë është ajo shqiptare.

Në çdo anë ku janë të pranishme dyqanet apo lokalet e ndryshme me pronarë maqedonas, shihet që nga largësia shkrimi cirilik i reklamave, duke mos përmbajtur asnjë fjalë shqipe.

Në komunën e Tetovës theksojnë, se nuk kanë çfarë të bëjnë përballë këtyre dukurive, që janë evidente që nga e kaluara.

“Për mbishkrimin e firmave dhe institucioneve në nivel të vetë administrimit lokal në dy gjuhë ekziston ligji, por nuk ekzistojnë sanksionet dhe gjobat, për shkak të mospërdorimit edhe të gjuhës shqipe në vendet, ku shumica e popullsisë është shqiptare. Ky ligj është i diskutueshëm dhe dualist që në një mënyrë e mbron gjuhën maqedonase”, – ka theksuar kohë më parë zëdhënësi i komunës së Tetovës, Flakran Pustina.

Por nga ana tjetër, shumica e ndërmarrjeve shqiptare e respektojnë dygjuhësinë në mbishkrimet e tyre, duke vendosur fillimisht gjuhën maqedonase dhe pastaj gjuhën shqipe, vetëm e vetëm për t`u mos u përballur me ligjin dhe sanksionet.

“Në bazë të ligjit për përdorimin e gjuhës, që e flasin së paku njëzet përqind e qytetarëve në Republikën e Maqedonisë dhe në Njësinë e Vetëadministrimit Lokal, duhet që mbishkrimet e firmave dhe institucioneve të shkruhen në dy gjuhë në atë maqedonase dhe shqipe dhe firmat me këtë rast janë të obliguara me ligj që t’i bëjnë këto mbishkrime”, –  thonë në zyrën për informim në Komunën e Tetovës.

Nga komuna theksojnë, se për mosrespektimin e dygjuhësisë në rastin e maqedonasve ndaj gjuhës shqipe, sqarime duhet të japë Regjistri qendror, atje ku bëhet regjistrimi i firmave, ku gjithashtu shumë ndërmarrje private të qytetarëve maqedonase tërheqin vendimet vetëm në gjuhën maqedonase.

Komuna e Tetovës kërkon ndryshime të ligjit, sepse sipas tyre, ligji aktual në këtë sferë paraqet një hendikep dhe nuk mund të shqiptohen sanksione.

Kadriu: Të ndryshojë ligji për këtë problematikë

Eksperti për çështje juridike, prof. dr. Osman Kadriu thekson, se sa i përket kësaj problematike në komunën e Tetovës, të gjitha ndërmarrjet duhet të respektojnë dhe zbatojnë gjuhën shqipe, konform kushtetutës. “Sepse për ato komuna gjuha shqipe është gjuhë zyrtare edhe në nivel të organeve edhe njësive tjera, po edhe për gjitha ndërmarrjet tjera private e publike”, – thekson Kadriu.
Ai vlerëson se në praktikë është e qartë, se nuk zbatohet aspak gjuha shqipe në aspektin e mbishkrimeve nga qytetarët maqedonas në komunat me shumicë shqiptare.
“Patjetër që ligjdhënësit duhet të rregullojnë këtë gjë, ose të miratohet një ligj i ri për këtë sferë të marrëdhënieve shoqërore komform Marrëveshjes së Ohrit, ku nëpër të gjitha këto sfera ku shqiptarët janë në një numër të konsiderueshëm, gjuha shqipe duhet të jetë zyrtare dhe të zbatohet nga të gjitha sferat e marrëdhënieve shoqërore”, – ka theksuar eksperti për çështje juridike, Osman Kadriu.
Gazeta Standard

Lexoni më shumë nga kjo kategori

Shpërndaje

Google1DeliciousDiggGoogleStumbleuponRedditTechnoratiYahooBloggerMyspaceRSS
Posted by on 25/04/2011. Filed under Maqedoni. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Komento

Questo sito usa Akismet per ridurre lo spam. Scopri come i tuoi dati vengono elaborati.