Ketu do gjeni te gjithe patriotet qe kan marre pjese ne historine e kombit tone.
Moderatorë: Laert, I-AMESHUAR
Posto një përgjigje 18 postime · Faqe 2 prej 2 · 1, 2
AT GJERGJ FISHTA - PRINCI I ATDHEUT- I FESE - I LETRAVE
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
AT GJERGJ FISHTËN:

(Me rastin e 71-vjetorit të vdekjes
30 Dhjetor 1940 – 2011 )
Autorë që KANË THANË PËR At Gjergj Fishtën
Imazh

Përgatiti: DANIEL GAZULLI:
Lezhë, 28 Dhjetor 2011.

Imazh
“Shkëmb i tokës dhe shkëmb i shpirtit shqiptar, ky është si të thesha "monopoliteti" gjenetik i artit të Fishtës, kështu do t'i thesha me dy krahasime paralele gjithë poezisë që na ka falur ky vigan i kombit.”
Lasgush Poradeci
“At Fishta, ky gjeni me rrajë në tokën amtare të Popullit Shqiptar, që për shkak të njohjes së thellë që kishte për letërsinë klasike dhe mbi jetën e sotme shpirtnore të kombeve të Europës, u ngjit deri ndër majat ma të nalta të kulturës.”
Prof. Dr. Norbert Jokl

“Kot përpiqen grekët e sotem të gjejnë në letërsinë e tyre një vepër më të plotësuar se ‘Lahuta.”
Faik Konica

Fishta ishte intelektuali i kërkesave tona historike.
Engjëll Sedaj, HD, 1993/1, fq. 41

Shqipnia pat nji fat të madh e të jashtëzakonshëm, shka nuk patën popujt e tjerë, veç mbas qindra vjetësh të një jete letrare, pat ma të madhin përmbi të gjithë, atë që u pshtet në popull të vetin e në gjuhën e tij e që me vjerrsha të veta ndezi flakë zemra në popull, pat gjeninë poetike në Fishtën.
Maksimilian Lambertz

“Lahuta e Malsisë’ mund të qendrojë përkrah veprave poetike ma të shqueme të popujve të tjerë.”
M. A. Freün von Godin


Shqiptarët në Jugosllavi, duke mësuar përmendësh “Lahutën e Malcisë”, përvetësuan arsimin kombëtar, kur ky mungonte.
Zekeria Cana, HD, Numër i posaçëm, 1996, fq. 50

Fishta nuk ishte vetëm mësues dhe apostull, por edhe vizionar e profet i ideve të mëdha për çlirimin kombëtar me dimensione më të gjëra të humanizmit europian.
Engjell Sedaj, Numër i posaçëm, 1996, fq. 69

Fishta pra, pat meritimin ma të madh edhe në këte vepër kombëtare (alfabeti që kemi sot), e cila u plotësue në Kongresin e Manastirit ku …. ishin mbledhë mezja e shqiptarëve e ndër 53 vota, Poeti u zgjodh me 49 vota kryetar i komisionit, tue pasë si nënkryetar shoqin e vet të pandamë, Luigj Gurakuqin, me të cilin liddei me idealet e nalta atdhetare.
At Benedikt Dema, Botim përkujtimuar, fq. 367, 1941

Fishta, bir i popullit, ka naltue si dikur Homeri ndër grekë e Lukreci ndër romakë, gjuhën shqipe në dinjitetin e artit.
Prof. Kolë Prela, Botim përkujtimuar, fq. 292.

Edhe ndër bisedime ma të zakonshme, ja kishte për të thanë dishka të re, ja se ata shka asht e ditun kishte për ta pru në formë përherë të re, përherë të pëlqyeshme.
At Anton Harapi, Botim përkujtimuar, fq. 56.

Kush e takoi njëherë të vetme s’mund ta harrojë ma. Kush e njohu ma për së afërmi, s’mund ta largojë nga zemra ma. Kush jetoi e bahskëpunoi me të, s’mund e s’mund ta zevendësojë me kurrnji tjetër. Ky asht At Gjergj Fishta.
Pal Dukagjini (At Daniel Gjeçaj), HD, nr. i posaçëm, 1996,


E kanë quejtë mbret i polemikës shqiptare. Ai qé ndër të parët që u vu të qortojë me forcë mentalitetin e vjetër me qellim që t’i hapte rrugën së resë, përparimtares.
Polemikës së Fishtës i jep shpirt satira.
Prof. Mark Vuji, Filozofia arsimore, fq. 41

Polemika e Fishtës ka si yll polar përmirësimin e vendit moralsiht, …. çfarosjen e veseve, luftën kundra atdhetarëve me barkun kodër ….
Lefter Dilo, Botim përkujtimuer, fq. 269

Tue pa se këto ngadhnjime të idealit po rrëxoheshin tradhëtisht rroki penden, e ngjeu në gjakun e zemrës dhe shkroi mbi “Hyllin e Dritës” atë artikullin fatal: “Nji komedi e pandershme e XX qindvjetë”.
Në kulmin e idhnimit në një vend thekson, ndoshta pak kjartë, por fort drejtësisht, indiferentizmin e ndërkombtarëve në një kohë kur Shqipnija e shkretë, q’atëherë ndërtue prej sish, po shpartallohej, shkruen: “Gjaku i shqiptarit derdhet rrëkajë, gjaja e shqiptarit hupë ndër thoj të ma të fortit, e Mëkamësit e Europës, kur të mos kenë me zhgatërrue ndonji pshtjellim policash e faturash së veta, pa farë kujdesi rrinë, a tue rrëshitë me rrakela nëpër lame çimentojet, a tue luejtë dojkë e topash”.
Kje nji bumbe për veshët e Ndërkombtarëvet që gjindeshin në Shkodër. U dogj fort.
At Justin Rrota, Botim përkujtimuer, fq. 152.

Kritika e djeshme nuk mundi ta kuptojë se mohimi s’është kritikë e që urrejtja nuk është vlerë.
Agron Gjekmarkaj, HD 1996/12, fq. 136.

“Hylli i Dritës”, botue prej At Gjergj Fishtës, mund të krahasohet denjësisht me çdo revistë letrare, filozofike e shkencore …. Si një ndër ma të mirat që botohet në Europë.
Antonio Calducci

Unë nuk kam pa ende një shtat e një fytyrë ma mikelanxheleske se shtatin dhe fëtyrën e Fishtës sonë. Një model i denjë për Buonarotin e pavdekshëm.
Dom Lazër Shantoja

Mjaftonte nji emen që t’i kujtonte nji flije, nji ngadhnjim, nji virtyt, nji faj, nji padrejtësi, atëherë me e pa si ndërrote ngjyrë fytyra e tij, si ndizej, si skuqeshin sytë e tij shqiponjë, si merrte në dorë puplen e shkruente.
Gjon Kamsi, Botim përkujtimuer, fq. 71.

Kurrë në jetën time s’kam pa nji fytyrë burri ma klasike, as kam kundrue sy ma të gjallë e ma ekspresivë, ma të fortë e ma depërtues. Para këtyne syve, peneli e ngjyrat mund të paraqesin organin e të pamit, por me kurrënji mënyrë s’mbërrijnë të shprehin si duhet shpirtin e forcën që del nga ata dy diej drite ….
Prof. Umberto Giunti, mjeshtër pikture,
Akademia e Arteve, Siena, Itali.


P. Fishta njifet si poeti ma populluer i shqyptarëvet, si poeti ma i përzemërt i këtij populli …. Si këtë kemi edhe nji të madh tjetër: Rabindramath Tagore.
Dr. Ervin Stranik, Neevs Ëiener Journal, 6.10.1922

Kurrë gjuha shqipe nuk shprehu më shumë forcë se sa me gojën e Fishtës.
Abas Eermenji

“Koha e ardhshme ka me dijtë me e çmue edhe ma mirë randësinë e këtij njeriut, sidomos kur vjershat e Tij të jenë përkthye ndër gjuhë ma të përhapuna.”
Prof. Dr. M. Lambertz


Dredha e Djallit
( 1908)


Nje profeci e mirfillte, parashikon ardhjen e dreçit te kuq ( komunizmit) ne Shqiperi qe ne v. 1908, pra 9 vjet perpara se ai te “triumfoje” ne Rusi, v. 1917.
Imazh

Fragment nga poema ''Dredha e Djallit'' te At Gjergj Fishtes
………………………….

Ka bâ bé Gjeka n’Athinë,

Se atij shpirti s’ka me i dalë

Per pá i shty kufijt n’Janinë.

Lê’ se bé ka bâ Greqija

Me na u shndrrue kufijvet vend,

Por po thonë se edhè Serbija

Don me u djergun mje n’Perzrend.

E po thonë, se jo per tjeter

Duen Serbjant me marrë Shqypnin,

Qi ata e quejn Serbija e vjeter,

Veç me prû mbrendë qytetnin.

Marshallà! Ç’farë qytetnijet

Na barbart e Kastriotit

Kem’ me pasun prej Serbijet,

Kúr „Serbjan" t’na quejn mbas sotit!

Në mos tjeter kem’ me u msue

Me thye bén, qi t’bâjm m’therore;

Grát per s’deknit me i dhunue

Me pré nierzt, qi t’na biejn ndore.

Prap po thonë, se edhe Bullgarvet

Fort po u vesket Monastiri,

E se gacat n’tokë t’Shqyptarvet

Rrijn tu’ i shti hiri e pa hiri.

Medjè, thonë nji fjalë mâ teper,

Knjaz Nikolla me shallvarë

Don me marrë Malsin e eper

Me gjith Shkodër sa mâ parë.

E shka t’lânë kta kater ujq,

Qi i kercnohen shoqi-shojt,

Thonë, do t’dalë nji dreq i kuq,

Qi pa dhimbë do t’i a njesë thojt.

Edhe m’duket se per né,

Mor’ Shqyptarë, ky djáll i zi

Sa mâ para ka me lé,

Pse na dreqnit kem’ kojshi..
.

…………….

Qe, pra, tash se per ç’arsye

Punë n’Shqypni s’jet pa u shperthye,

Due me thânë, pa u partallisun

Çdo pûnë mbarë qi t’jete nisun

E kjo nâmë, ase kjo rrfé,

Ka me ngjatun, thom, nder né

Dersá menden na t’a rrisim

E me dije mos t’a shndrisim;

Dredha e djallit, pse s’âsht tjeter

Si e kam kndue nder libra t’vjeter

Veç padija dhe krenija,

Qi shkojn njitë si trupi e hija.



Shenim: E solli per Faqen tone letrare Zef Skanjeti dhe i them : Falemnderit!


Gjergj Fishta - Anzat e Parnasit

DREDHA E DJALLIT

Poeme - Fragment
(1908)

Imazh
Nuk e dij se âsht rrênë a prrallë,
Por kam ndie [ndaluar] atjè n’Bisht-Pallë
Per gjith natë, mbasi t’jét errun,
Dalin n’záll shpirtent e djerrun
E me gurë edhe me tulla
Ngrehin shpija e ngrehin kulla,
Edhè i bâjn me kaq mjeshtri
Pá m’u pasë çdo ustaj lakmi.
Por se shka, po duen me thânë,
(T’mos xâjë besë kush s’don me xânë)
Se, kúr del e bardha dritë,
Gjithshka naten t’kén goditë,
Ata e shambin rrash per dhé,
Sá, jo veç [ndaluar] shpi e ré,
Por as gúr, as plang, as trá
Aty mâ s’mundet m’u pá.
Tash, me pasë ndokush me pvetë
Për ketë punë, a thue â’e vertetë?
Kish me thânë (po thom per veti),
Se me ndodhun kjo punë njeti,
Udobisht s’kish’ me besue,
Mirë nji herë per pa e peshue.
Por, mbasi, o Shqyptarë të mi,
Bishti i Pallës gjindet n’Shqypni,
Pa e peshue punen fort hollë,
E xâ besë se njashtu ndodhë,
Pse zati n’Shqyptari t’onë,
(Duen me thânë se âsht kênë gjithmonë,
Por elè mâ tash mâ vonë!)
Âsht zanát me shpartallisun
Ç’do punë t’mbarë [ndaluar] t’jete nisun.
Prandej thom, se atje n’Bisht-Pallë
Ngrehin çipujt kulla n’zallë,
Per me i çartë mandej prej dritet
Si n’per shekull po perflitet.
Paj të tânë e dijn nder né,
N’dashtë t’jén Turq, a t’Kshtênë a Shkjé,
Se kjo namë ka rá nder né,
[ndaluar] çdo punë m’u shpartallue,
Mbarë e cilla t’jét fillue.
(Medje na edh’ e kem’ zanatë,
Mos me lânë me shkue fort giatë
Por mundoh’mi m’e shperthye
Sá t’két nisë me qitun krye.)
Por kah thoni, o Zotëni,
Se kjo namë ka rá n’Shqypni?
N’paçi ngae ju me m’ndigiue
Un ktû shqyp due m’ju a kallxue.

* * *
Kam kendue m’do libra t’vjeter,
(Se per kúr ata s’kallxojn),
Shêjti Sh’Mhill e Shêjti Sh’Pjeter
Rán n’kuvend me shoqishojn.
Ran n’kuvend tue bisedue,
Per punë t’tokës n’â’ e madhe a e vogel;
Pse prej s’naltit tu’ e shikjue
Thote Sh’Mhilli se âsht sa ‘i gogel.
Elè mâ, per mos m’e ngjatë,
Mos me i mbetë davaja asnjênit,
Zbashkut dán ata m’e matë
Teh e m’teh me ‘i fille pênit.
Prá, si fjalët i shtruen per rrashit,
Fluturim mbi dhé ata zhdrypen;
Nji lamsh t’madh me pê mundashit
S’dij se kujë atë-botë i a lypen.
Moren pê’n e rane n’Artë,
Me Greqi kû dán Shqypnija,
Si e ka vû Faik Begu n’Kartë,
[ndaluar] ka shtypun „Albania".
Por ka ngae Faik Begu i shumi
M’i a vû n’leter Shqypnis megjet.
Sá me letra, besa, Orumi
Vonë e vonë nder mend do t’regjet:
Pse do t’dini ju ketë fjalë
Ka bâ bé Gjeka n’Atinë,
Se atij shpirti s’ka me i dalë
Per pá i shty kufijt n’Janinë.
Lê’ se bé ka bâ Greqija
Me na u shndrrue kufijvet vend,
Por po thonë se edhè Serbija
Don me u djergun mje n’Perzrend.
E po thonë, se jo per tjeter
Duen Serbjant me marrë Shqypnin,
[ndaluar] ata e quejn Serbija e vjeter,
Veç me prû mbrendë qytetnin.
Marshallà! Ç’farë qytetnijet
Na barbart e Kastriotit
Kem’ me pasun prej Serbijet,
Kúr „Serbjan" t’na quejn mbas sotit!
Në mos tjeter kem’ me u msue
Me thye bén, [ndaluar] t’bâjm m’therore;
Grát per s’deknit me i dhunue
Me pré nierzt, [ndaluar] t’na biejn ndore.
Prap po thonë, se edhe Bullgarvet
Fort po u vesket Monastiri,
E se gacat n’tokë t’Shqyptarvet
Rrijn tu’ i shti hiri e pa hiri.
Medjè, thonë nji fjalë mâ teper,
Knjaz Nikolla me shallvarë
Don me marrë Malsin e eper
Me gjith Shkodër sa mâ parë.
E shka t’lânë kta kater ujq,
q1 i kercnohen shoqi-shojt,
Thonë, do t’dalë nji dreq i kuq,
q1 pa dhimbë do t’i a njesë thojt.
Edhe m’duket se per né,
Mor’ Shqyptarë, ky djáll i zi
Sa mâ para ka me lé,
Pse na dreqin kem’ kojshi...

Por kto fjalë ktu s’hijnë n’kuvend
E po i lâmë per nji herë tjeter;
Veç po u thom tash rend e rend
Shka kam kndue nder libra t’vjeter.
Moren pê’n e n’Artë u ulen,
Ku Shqypnija e ka kufi’n,
Aty ‘i kûj në dhé e ngulen
E me matë xûnë rrokullin.
Kaluen zaje e kaluen dete
Tue matë tokën me njatë pê;
Pane fise e pán qytete
[ndaluar] jetojshin per nen rê.
Pán si gjyqin njeri e dán,
Kúr per s’teprit të lakmojë,
Edhè ndien si i drejti kján,
N’kthetra t’t’fortit kur t’takojë.
Pán si n’shekull mund t’jetohet
Me tamah e pa dashtni,
E sa gjaku edhe dikohet
E sa lodja pa dobi.
Pán si t’vorfnin, t’ngathun boret,
E qestisë n’derë t’vet bujari,
E si t’lan’nit krejt mbas doret
Mund t’i shndrisë parzmja n’ari.
Kshtû tu’ endun n’anë prej Lejet,
E tue u matë tokën me pê,
Ata u kapen m’atë shkamb Pejet,
Kû vonë bora vjen tue dê.
Por aty nji punë u bîni
(E shka s’bijn n’ketë shekull t’zi?)
Pêni i mndashit nuk u mbrrîni,
Per me matë ketë Shqyptari.
Veç se ata i a bâne hallin
E nuk ndejen kot tu’ u tallë;
Pse me t’shpejtë e thirren djallin,
Edhe e ropën per së të gjallë
E, mbasi i a hoqne lkuren
Ata tjeter mâ nuk ngjaten
Por me tê nji dredhë e tu’uren
E me atë dredhë Shqypnin e maten.
E q’m’atë ditë, [ndaluar] dheu i Shqyptarit,
Me atë rodë dredhet pat kênë matë,
Duen me thânë, se ‘i pûnë per s’mbarit
Aty mâ s’mundet me ngjatë.

* * *
Qe, pra, tash se per ç’arrsye
Punë n’Shqypni s’jet pa u shperthye,
Due me thânë, pa u partallisun
Çdo pûnë mbarë [ndaluar] t’jete nisun
E kjo nâmë, ase kjo rrfé,
Ka me ngjatun, thom, nder né
Dersá menden na t’a rrisim
E me dije mos t’a shndrisim;
Dredha e djallit, pse s’âsht tjeter,
Si e kam kndue nder libra t’vjeter
Veç padija edhe krenija,
[ndaluar] shkojn njitë si trupi e hija.


Po e japim pak me te plote.
''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
Elegji për Atë Gjergj Fishtën (1871-1940 )

Përparim Hysi
Poeti i madh i trevave patriotike të Fierit


Imazh

[Lahuta e Malcise] Po të falem Atë i Dashur
Që po shkruaj pak me vonesë
Por të lehtë nuk e kam patur
Që të thur për ty një vjershë.
Funddhjetori kur dhe frymën *
U nise në “Kullë të Zotit”
Diktatura hodhi “brymën”
70-vjet e kusur motit.
I Françeskut të Azisit
Mbi klerikët qe Prelat
Ti qe Tata e Fisit
Për Atdhenë ke qenë Atë.
Atë për fe e për Atdhe
Atë për toskë edhe për gegë
Një kushtrim lëshove,the:
-Mblidhuni si kokrrat në shegë! * *
Të vogjlit i thirrshe”çiripupa”
Herë u thirrshe”çikirika”
Ti qe i mirë si buka
Ma i madhi ndër klerika.
Ideali katolik
Dhe ai françeskan
Kur Atdheu ka rrezik
Bashkë kristjanë e myslimanë.
Lidhe kishë edhe xhami
Bashkë kristjanë e myslimanë
Në rrezik,pra:jemi nji!
Kumti i madh si Françeskan!
Mu tek Ura e RRzhanicës
Luftë po bën ky,Marash Uca
Tek kalaja e Vraninës
Djeg barot bash Oso Kuka!
Dhe këndove me”Lahutë…”
Krejt me gjuhë popullore
Kënga hynte urtë e butë
Si me qenë krejt hyjnore.
Kudo shkeli këmba jote
E la gjurmën shumë të madhe
Fjala jote magjiplote
Si kushtrim e gjuhë kambane.
Kjo “Lahuta e malësisë”
Si “Iliada” e Homerit
Po s’të lanë e të bën”pis”
Ata larot e Enverit.
Tek vërshojnë në Gjuhadol
Erdhën dhe të dhunuan varrin
Ky regjim,ky diktator
Nuk e din që varri s’nxë Malin! ***
Se si mal u ngrite lart
Rrrojte nëpër këngë lahute
Ndaj këndoj për ty,o Atë!
Vitet shkojnë,por ti nuk humbe.


*ka vdekur më 30 dhjetor 1940
** varg nga “Lahuta e malësisë
***me kutpim metaforik.
Përparim Hysi, poet e shkrimtal, intelektual patriot
E kam shkruar më 6 janar 2012,kur bie kryqi në ujë.



Pak nga biografia e Përparim Hysi
Imazh

Ka lindur në fshatin Petovë të Fierit më 21 janar 1943.

Në vitin 1959 ka mbaruar shkollën Pedagogjike (ish Normale ), në Elbasan dhe ka punuar për 41-vjet mësues i Gjuhë-Letërsisë Shqipe në fshatrat e Fierit.Është diplomuar për gjuhë-letërsi (me korrespodencë)në vitin 1973.Nga viti 1996 e deri në vitin 2000 ka punuar si inspektor për gjuhë-letërsinë pranë Drejtorisë Arsimore Fier.
Gjatë kohës së diktaturës nuk ka shkruar asnjë rresht. Kur erdh Demokracia ka filluar të shkruaj,fillimisht në poezi e , mandej, në prozë.Në Shqipëri deri në vitin 2000 ka botuar 4 libra me poezi.
Në vitin 2000 emigrova në Amerikë dhe ka botuar 4 libra me poezi dhe një me tregime.
Ka shkruar qindra poezi dhe dhjetra tregime; veç këtyre kam shkruar rreth 10 artikuj kritikë apo Esse të ndryshme.Vazhdoj të shkruaj në prozë e poezi.
Është anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë qysh nga krijimi i kësaj shoqate.

Botime:

1.Rekëtimat e dashurisë
2.Prushi i dashurisë
3.Më piku dashuria
4."Luftë me dashurinë
5.Mbeta dashurive
6.Kot jam i vdekshëm
7.Njerëz që du a
8.Kurthi i mallit
9.Tregime.
''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
Ë – PAZANE... At Gjergj FISHTA O.F.M.

Nga Fritz RADOVANI:
PAK HUMOR...
Grafikë nga F.Radovani 2010.
Ishte koha kur shkrimtarët e Veriut po fillonin përpjekjet e tyne edhe për një gjuhë letrare shqipe. Kjo vrehet edhe nder shkrimet e të gjithë kolosëve t’ asaj kohë.
Sigurisht në të parët që ka mendue për këte gjuhë dhe pse sot ka “mbetë jashta saj”, asht kenë edhe At Gjergj Fishta.
Kjo dokumentohet me përpjekjet e Tija në të gjitha fushat e punës së palodhun që Ai ka ba për këte qellim të naltë atdhetar, tue fillue nga alfabeti...
Per fat ruhen edhe dokumenta tjera që vazhdojnë me u lanë në heshtje, ndoshta, kjo asht ma mirë se me u rreshtue me dokumentat fallco e të pavlerë të sotmet!
Kishte një mik me të cilin edhe rrahnin mendime për shumë çeshtje, po Ai, nuk ishte në Shkoder...kështu, At Fishta, u detyronte me i shkrue edhe letra.
At Fishta merr pendën dhe fillon e i shkruen një letër…
Kujtohet se ai asht ma shumë për me formue gjuhën letrare (si sot) mbi bazën e tosknishtës, kështu që, At Fishta, për mos me i ra ndesh mikut, fillon e ban disa “ndryshime” në letër tue përdorë disa trajta të Shqipnisë së Mesme, po edhe tue u largue paksa nga gegnishtja e “theksueme” e vetja...Në letër kur asht rasa për trajtat e Veriut, Fishta e përdorë “ë” – pazane, ndërsa, kur përdorë fjalët e marruna nga Shqipnia e Mesme dhe Jugu, nuk e shkruen aspak “ë” pazane... kështu shumë fjalë që shkruen mbesin të “cungueme” në atë letër, gja e cila, me siguri “lexuesin” duhet ta kenë çuditë, “si asht e mujtun me gabue kaq shumë At Fishta!?”...
Me kenë se At Fishta njihej edhe si piktor, kur përfundon letrën dhe mbasi ka vue edhe emnin e vet në fund, krejt poshtë vizaton një piskërr dhe afër saj ven rreth 15 – 20 “ë”pazane dhe i shkruen mikut të vet: “p.s. Mos prito e merri ti vetë këto ë ë ë ë ë ë ë ë ë ë ë ë ë ë ....dhe të lutem veni ku e kanë vendin!...”.

Shenim F.R. Kjo letër asht kenë e ruejtun në Arkivin e Shtetit Tiranë. (2009).

Melbourne, E premte, më 26.IV.2013.


Nga P. GJERGJ FISHTA
( Nga Anzat e Parnasit) Satira
MOMI ( 1902 )
(MOMI – I biri i Nates e i Gjumit, vellai i marrisë, hy prozhmimesh)

…Kushdo fjalet nuk matë ku vrasin,
Ate e ndjeke perhere rreziku;
Pse shqyptaret nje fjale e flasin:
Ç’ ka t’ ban goja, s’ t’ ban anmiku…
…………………………………………….
M’ kambe kryekungujt prej si u vune,
Duel pàdija n’ krye te vendit;
Njerzt e kenun u poshtnuene,
Mbeten t’urtit jashte kuvendit.
Duel me faqe t’ bardhe tradhtari,
Shpirt e fis qe ka kuleten;
U ndeshkue pa dhimbe shqyptari,
Qi per fis jep gjane e jeten.
Shqypnise zani atehere i humbi,
T’ huejt mbi qafe i a vune thembren,
E e mbloj skami, terri e gjumi,
Djemte e vet ia lnuren zemren.
E shqyptaret, jo veç s’e nisen
Per keto pune perjashta Momin,
Por ma fort madje e konisen,
Msue gjithmone me nderue llomin…
''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
Ksenofon M. Dilo: "Me Fishtën e pavdekshëm‏!"
Imazh

Le të bëjmë një shëtitje të gjatë sot, por të këndshme. Dua të ulemi me Gjergj Fishtën e, të më kumbojë ai himni që më këndonte zemra që kur, fëmijë pesë vjeçar fillova të shkruaj germat e para, me dorën që dridhej sepse pena ishte e rëndë plumb e germat deshën force që të ndrinin, donin shpirt. Por unë pa mësuar akoma të shkruaj dija :
Porsi kanga e zogut t’verës,
Qi vallzon n’blerim të prillit:
Porsi I ambli flladi i erës
Qi limnon gjijt e drandofillit…

Ma kishte mësuar Babai. Të gjithë në shtëpi e dinim përmendësh të gjithë vjershën , ndaj dhe mësuam me dashuri të shkruanim gjuhën tone të bukur. Duke I cituar këto vargje, ndërsa akoma nuk di të shkruash, është si të hedhësh fare në token e djerrë dhe të presësh të dale bima e ta gëzosh atë pastaj me harre. Atëherë kënaqësia është e dyfishtë. Mua më duket edhe sot një nga më të bukurat poezi të shkruara për gjuhën shqipe midis shumë që janë shkruar. Pse vallë kënga e zogut të verës vallëzon në blerim të prillit. Ishte I zgjatur prilli apo zogu I verës u harrua mbi lëndinat e pranverës dhe e la të shkretë verën?Mos vallë sepse duhet të derdhte këngën e tij të ngrohtë mbi barin e freskët të pranverës?Kështu bëhej më e bukur e më hyjnore gjuha shqiptare.Kështu ajo ishte një himn qiellor dhe ngrihej porsi flladi I erës që lmon gjit e ..drandofillit..
Nuk mundem të vazhdoj më gjatë se këto katër vargje për mua janë të mjaftë për të më shndërruar në një furtunë që më shkallmon. Më tregon se sa antishqiptarë ishin ata që e ndaluan këtë poezi të ishte hymni i gjuhës shqipe të këndohej prej të gjithëve , gjithmonë!. Nuk e di, por të ndaloje këto vargje perlë të hynin në programin e shkollës , ishte një krim i pa skrupull. Ishte si të pranoje se ishe një qorr e se duke mos parë më larg se hunda jote e duke mos njohur vlerat e vërteta , ti ishe i padenjë të qeverisje.
Ç'kërkoje, o dushman që na dogje, na vrave, na shojte, na vërvite nëpër burgje e nëpër internime, e nuk na le rehat as në vare, kërkoje të të thureshin dhe himne?
Po ku t’I gjenim mor i shuar ? ja mendoje?
Ti hyjnoret i shove. Mirë për ne po për vetë tënde pse s'mendove? Sikur të të kishim bërë një himn prej madhështisë së Fishtës do ta kishe pranuar? Jo? Po sigurisht!Injoranca s’ka brirë. Ty të pëlqenin ato të dalat prej ferrit qëishin të ngjyera në gjak. Si :Që të të shkulin ty, duhet të përmbysin malet kështjellat këngët, të ngrenë nga balta dhe të ri vrasin të rënët…
Kujtove se këto ishin të vërteta e se ishe i siguruar në fronin tënd . Nuk e dije se ato ishin fjalë të fryra e që i dëgjonte vetëm veshi jot i varfër. Ku dinte ai vesh se kishte melodi përveç tam - tameve Ato melodi ti i kishe kyçur sepse I kishte shkruar dikush i cili vetëm me këto vargje meritonte të të hidhte ty në humnerën e harrimit.Atij dhe shokëve tè tij ju takonte të qeverisnin vendin!! Sa mire e dije ti këtë moj kunadhe plakë. Sa mire e dije…Prandaj ju ruheshe, porsi djalli temjanit..
Imazh
Autori - Ksenofon M. DILO
E premte, më dt. 6.VI.2014

''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
Përgatitë për Shën Valentinin nga Fritz RADOVANI:
Poezia e At Gjergj Fishtës asht për Ata, që dishrojnë me dijtë çka asht Dashunia...
Janë plot 70 vjetë që “poetët, shkrimtarët, akademikët, profesorët, doktorët e mësuesit” i këndojnë e i thurin vargje e vepra “gjithkujtë”, përveç, Dashunisë për Njeriun! Ata mund të jenë “ma të mëdhenjtë e botës”, por jo, për Dashuninë! Ata i përkasin vetëm Urrejtjes!
Dashunia asht VETEM Kjo:
AT GJERGJ FISHTA O.F.M.

NJI LULE VJESHTET

Ndoshta asht poezija ma lirike e mbarë këtij libri, n’ atë kuptimin e ngushtë qi merr fjala. Asht nji lirikë qi zbulon shumë ndiesi të botës së mbrendshme të Poetit. Subjekti i saj paraqitet mjaft i pacaktuem. Mbas mendimit tim Poeti në ketë karm – në ketë trajtë si paraqitet sot hartimi – nuk pat nji vehtje të caktueme. Ai ndoshta – shka ka të gjitha gjasët – së parit desht të shprehë ndiesit e dhimbjës për këtë apo atë vehtje të caktueme, por, në përshkrim të hartimit, erdh tue e çveshë prej çdo veçansije, e kështu e idealizoi aq sa, ai Shpirt i lum, për të cillin s’ ishte kenë toka por Qielli, i bahet qendër n’ atë ravë të thepisne, qi shekulli e nji dishir Lirijet ia kishin shtrue gjallimit të tij. N’atë vorr zemra do t’ i ndezej, si Lekës së Madh në vorr t’ Akilit, kah punët e mbara e kah burrnija, e prej, se kishte me shkepun hovin kah punët e mëdha.
Engjulli i Zotit, qi brij vorrit do t’ i sillte fuqitë mizore, do t’ ishte njiheri edhe Zana frymzuese e Poetit. E atëherë, pa u frigue do të prehte zhgjetat e zjarrta, për t’ ia lëshue njerzimit kundër vesit, e do të ndertojë kangët kreshnike për t’ i diftue botës se shka vlejnë armët në dorë të Shqiptarit. Kështu, shohim se me kangë të veta do të ndertojë mbi atë vorr nji përmendore vertetë të madhnueshme, së cilës nuk do të kishte se shka me i ba rryma e moteve.
Zanat do t’ ia rrethojshin vorrin me lule e do të rritshin për rreth selvija. Shtegtari i lodhun, ulë me pushue do t’ i uronte paqë e qetësi e do t’ u flitte për té të bijvet, qi kanë me nxjerrë kangë e me i gdhenun emnin mbi lisa, tue e ba kështu të pavdekëshme. At Viktor Volaj O.F.M. (1941)
***
N’ atë rrahe t’vdekunve mbrenda vorrit t’ errshem
Tash pluhun jé. Ata dy sy t’ janë errë,
Ku qiella prirej me sa hana e diella
Terthores s’ eper m’ sharte vrejnë t’ njerzimit!
T’ janë sosun fjalët e ambla e plot urti,
E ai zâ t’ asht kputë, i cili bite n’ zemer
Si kumbë liret t’ tingllueshme, qi prej s’ largu
Ndihet tue ra, kur dora e prekë e mësueme!
Ehu! Po; “vdekja, qi baras n’ derë t’ pallateve
Trokllon, si n’ trinë t’ kolibavet,” ku i vorfni
Me lot njomë buken, ty edhe ajo ké dera
T’ troklloi, e ti kalove, porsi vesa
E natës kalon, kur dielli bjen me shndritun
Mbi kobe t’ dheut. Sot permbi vorr t’ kanë bijtun
Hithat e madergona! Nji Kryq dëllijet,
Qi e pershpirtshme nji dorë ta vu té kryet,
Nder to ka humb, as tjeter send trishtimin
E vorrit nuk t’ a zbutë, posë vajit t’ trishtueshem
Të hutit t’ natës, qi nëpër curra t’ malit
Dhimbshem në rreze t’ hanës rrin tue gjëmue!...
Ai grumbull gurësh, qi n’ vorr t’ randon persipër,
Vetë gjaksorit t’ pashpirt, qi mbyti nieriun,
Lugat i duken, n’ hikje kah t’ bjen nget vorrit,
Edhe t’ përqethët atë botë, i shkon n’per zemer.
Po, a thue, krejt vdekja n’ asgjasend t’ përpini
E, posë se do kocijsh edhe ‘i grusht pluhun,
Nuk t’ la tjeter? Jo! N’ prehen t’ Amëshuemit
Pjesa ma e mirë e jotja ka fluturue
Me gzue n’ dritë t’ qiejvet, ku pushon dëshiri
I njeriut t’ drejtë, si drita m’ sy të kthjellët.
Po, po, se pertej vorrin shpirti i njeriut
Gjallon perjetë! Ky mendim i ambel
Vdekjen e zbutë e vorrin ban t’ pelqyeshëm.
Kur zemren faji s’e grisë. Prej këtij mendimi
As vetë per ty s’ lotova shumë, kur ndjeva
Se vdiqe: Se n’ ma t’ miren lule t’ motit
E le ti ketë shkreti, ku shuen e Drejta
E paudhnija, ku sundon mizore;
Ku i zhyemi m’ vese sod me dorë dhunuese
Vesin shinon me Theta t’ zi, e selija
N’ rrashta t’ pergjakshme t’ njerzvet n’ kambë, ku mbahet.
Ehu! Po, se Shpirti i yt, i kulluet si rrezja
E diellit, qi perfton lulet e erandshme,
Kur bora dehet, s’ mujt me e bajtë qelbsinen
E randë t’ ktij sheklli t’ zi; por fletët i rrahi
Kah jeta e dytë, ku Ai qi rruzullimin
N’ themel e dridhë veç me ‘i vetimë t’ qerpikut:
Amshon n’ lumni shka Atij t’ i ket perngja.
S’ kjé toka, jo, per ty kjé qielli!
E tash, qi vetë jam tue ravisë këto karta,
Ti, kushedi, nëpër vërrije t’ amëshueme
Shkon tue kerkue per lila e drandofille,
Qi s’ dinë me u fishkë e ndreq me ta kunora,
Per me u lulzue; mandej, nder t’ zjarrtat valle,
Qi nëpër vërrije rrinë tue këndue t’ Parrizit:
Ku, fletët e arta bashkë kryqzue me Engjëj,
Këndon Zotit lavde nëpër ylbera t’ qiellit;
A, marrë krejt n’ t’ pam t’ s’ hyjnueshmes faqe t’ Zotit,
Porsi m’ pasqyrë t’ kulluet shqyrton shestimin
E rruzullimit, vu prej s’ eprës Mendje,
E cila n’ t’ kenun sendet thirri t’ tana
Prej hijeve t’ thellueme t’ asgjasendit,
kur bani Ajo furinë me heshtë t’ thellimit,
E me ‘i fuqi t’ pamatun prapi terrin
E pakthellimit, qi atje n’ t’ skajshmet megje
T’ këtij shekulli ndihet tmershem tue gjëmue,
Kah per ledhe plandoset t’ rruzullimit.
E aty, n’ atë dritë plot ambelsim dashunije,
Qi porsi lum‘ i kjartë prej Atit t’ Dritave
Gjithkah dikohet nëpër verë t’ Parrizit,
Shpirtnat e lum krejt n’ rreze tue përshi,
T’ kthiellta ti i prirë t’ vertetat, t’ cilat Hyji
Deshi t’ muzgëta njeriut me ia lanun t’ shkrueme
Nder fletë t’ hyjnueshme t’ t’ amëshuem Ungjillit.
Oh! Sa e sa herë, kur n’ mbrame shuen natyra,
E tjeter s’ ndihet, veçse rryma e përronit,
Qi përmallshem gurgullon nëpër rrâjë e curra,
Unë, lodhë mbi letra t’ t’ dijshemve t’ kahmotit,
Mbas t’ cilve fjalen rrij tue lëmue shqiptare,
Dal në dritare me kundrue shatorren,
Qi i Lumi t’ kthielltë ia vuni rruzullimit,
E këqyri hyjt, qi thue, se aq sy Zotit
Flakojnë mbi dhé – kushdi, per me felgrue
Nierin, qi egrue ma fort prej tmerrit t’ territ,
Perbluen punë t’ mbrapshta: - e atë botë mendoj per ty.
E, ku t’ a shoh ma t’ flakshem tue xhixhëllue
Nji yll, aty selinë unë them me vete,
Ti do t’ a késh, e sytë m’ atë yll pa nda
I nguli, e m’ bahet si me t’ pa. Me emën
Unë t’ thrras atë botë nëper terr. Nji vaj bylbylit,
Qi permallshem nder gemba rrin tue kja
Fatin e vet, a ndoshta, zogjt e dashtun,
Jehonë m’i bahet t’ grishunit; e m’ duket
Se bisedoj me ty!.. Nuk vdiska i miri,
Jo kurr; e sidomos nja’, i cili nji zemer
E len mbrapa m’ e ankue. Prej vorrit t’ errët,
Gjumin e vdekjës ku ai ban, na i flet mendimit,
Ambël edhe na nzitë kah punët e mbara,
E n’ mendjen tonë gjallon. – Kur Aleksandri
Prej Bregut t’ Matës ngallnjyes u kap kè vorri,
Ku shuen idhnimi i Prijsit t’ Mirmidonëve,
Qi atje nën Shé vorfnoi me aq djalë Ekuben,
Iu ndez aty flakë zemra kah lumnija.
Mbi atë vorr, po, u betue me ngulë flamurin
N’ skaj t’ dheut, e prej selisë me i zdrypë mbretnit;
E atëherë perpara tij tanë bota shuejti.
Mue edhè, qi shekulli e nji dëshirë Lirie
T’ thepisun raven m’ ia kanë shtrue gjallimit,
Mue, po edhe zemra mbi vorr tand t’ pervujtun
M’ ndizet kah punët e mbara e kah burrnia.
Permbi vorr t’ and, po, nxâ të fortë me e mbajtun
Besen e dhanun – e miqesin e zanë;
Per Fé e per Atme n’ ballë me i dalë rrezikut:
Të ligështit doren me ia ngjitë e t’ fortin
Mos me e gledhue; kur t’ jet me u thanë e drejta.
Mos me i shmangë sytë prej cakut, n’ t’ cilin mendja
Dishron me u kapë, as kurrë mos me u ligshtue
Nder sa t’ vishtira, qi t’ na sjellin motet.
Po, po! Se pré’ atij vorri kam me shkepun
Hovin kah punët e mëdha. Ai Kryq dëllijet,
Mneren e vorrit qi ta zbutë, Ai qanderr
Ka me m’ kenë nder salvime; Engjëlli i Zotit,
Qi rojës besnik fuqit t’i pruen mizore,
Gjumin e vdekjës në vorr mos me t’ turbullue,
Dér qi të shkimen n’ qiellë e hana e dielli
E t’ ngele moti e shekulli mbarë t’ rroposet,
E t’ vijë dita e gjyqit t’ rruzullimit,
Ai ka per t’ m’ kenë Zana. E atëherë, pa u tutë
Zgjetat e mprehta e t’ zjarrta kam me i mprehë,
Qi kundra vesit do t’ ia lëshoj njerëzimit:
Atëherë unë kangët kam me i ndertue kreshnike,
Me t’ cilat botës unë do t’ ia la të shkrueme
Se shka vlejnë armët besnike n’ dorë t’ Shqiptarit.
E me kangë t’ mija ‘i permendar t’ madhnueshëm
N’ vorr tand kam per t’ ndertue, të cilin moti
Me fletë të ngrita kot ka per ta rrahë;
Pse, si curr, qi n’ mes t’ detit rreh tallazi,
Edhe ai ashtu do t’ mbesë nder gjire t’ motit
Qi bumbullojnë mbi faqe t’ rruzullimit.
E atëherë prej bjeshkve kanë me u djergun Zanat
E me të njoma vjollca e drandofille
Vorrin kanë me t’ vallue, e kanë me rritë
Me shumë kujdes per qark selvia t’ blerta;
E shtegtarit mundqar, qi n’ ato hije
Ka me zanë vend, me ndalë pak gja t’ dihamet.
Kanë me kallzue se sa pjesë qielli vrâni
Vdekja n’ atë vorr. E atë botë i largët shtegtari
Të lehtë dhéun ka me t’ urue, e t’ paqta e t’ buta
Shinat e boren: e, kur n’ male t’ veta
T’ dredhojë ké stani, fëmijës ka me i kallzue
Shka ndjeu per ty. E fëmija e tij asobote
Emnin tand kanë per t’ këndue, e vrrini e bjeshka
Gjithmonë i ri, tue njehë furit e mnershme,
Ambël prej emnit tand kanë me jehue.
Me maje t’ briskut kanë me shkrue mbi lisa
Me shkrola t’ njohtne veç e prej barijve:
Kanë me u rritë lisat, perse sopata as rêja
S’e prekin landen, ku asht ravisë ai emen:
E tue u rritë lisat kanë me u rritun shkrolat;
E kështu ma t’ kjarta mbas disa qindvjetëve
Nipat ma t’ vonët kanë me i këndue, e emni,
Sa t’ bjerë dielli tokës ka me t’u kndue.
1909.
***
Shënime nga Fritz Radovani (F.R.): Ma shumë se katerdhetë vjet kishin kalue kur më ra në dorë edhe njëherë ky libër për me e lexue.
Tash, edhe e kopjova.
Kujtojshe nga Prof. Gasper Ugashi një mendim:
“Lahuta e Malësisë’ asht vlerësue edhe nga të huejt për vlerën e madhe që ka si poemë epike, por koha do të vlerësojë Mrizin e Zanavat si kryeveper të Lirikave në letersi shqipe e njëkohësisht, poezinë – Nji lule vjeshtet – si kryevepër të krejtë krijimtarisë së At Gjergj Fishtës. Ajo poezi zenë vend në letersi botnore edhe për një arësye tjetër, pse mbrenda saj ka shpërthye shpirti i At Fishtës në drejtim të një “ylli”, që asht i padijtun por i kuptueshëm...”.
Melbourne, 14 Shkurt 2015.
''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
Pjesa e XI

Nga At Gjergj FISHTA O.F.M.:

GJUHA SHQYPE


Kjo kangë, nji nder ma të bukrat poezi lirike të At Fishtës, kje botue në rasen e pesëdhjetëvjetorit të themelimit të shkollës françeskane (1911), e kje vu si parathanje melodramit “Shqyptari i Qytetnuem”. Kundra asaj propagande së huej e rrymave shkollore, qi poshtnonte Gjuhen Shqipe si nji gjuhë e mangët, të padhenun e barbare. Fishta këndon bukurinë, fuqinë e saj, tue shque sidomos nder të rij dashtninë per té.
Asht pa ndryshime nga botimi i parë në vitin 1911 prej vetë Autorit.

1. Porsi kanga e zogut t’ verës,
Qi vallzon n’ blerim të Prillit;
Porsi i ambli flladi i erës,
Qi lmon gjit’ e drandofillit:
Porsi vala e bregut t’ detit,
Porsi gjama e rrfés zgjetare,
Porsi ushtima e njij termetit,
Njashtu a’ gjuha e jonë shqyptare.
2. Ah! Po; a’ e ambel fjala e sajë,
Porsi gjumi m’ nji kerthi,
Porsi drita plot uzdajë,
Porsi gazi i pa mashtri;
Edhe ndihet tue kumbue,
Porsi fleta e Kerubinit,
Ka’ i bjen qiellvet tue flutrue
N’ t’ zjarrtat valle t’ amëshimit.
3. Pra, mallkue njai bir Shqyptari,
Qi ketë gjuhë të Perendis,
Trashigim, qi na la i Pari,
Trashigim s’ i a len ai fmis;
Edhe atij iu thaftë, po, goja,
Qi e perbuzë ketë gjuhë hyjnore;
Qi n’ gjuhë t’ huej, kur s’ asht nevoja,
Flet e t’ veten len mbas dore.
4. Në gjuhë shqype nanat t’ona
Shi prej djepit na kanë thanun,
Se asht nji Zot, qi do t’a dona:
Njatë, qi jeten na ka dhanun;
Edhe shqyp na thanë se Zoti
Per Shqyptarë Shqypnin e fali,
Se sa t’ enden stina e moti,
Do t’ a gzojn kta djalë mbas djali.
5. Shqyp na vetë, po pik’ ma para,
N’ agim t’ jetës kur kemi shkue
Tue ndjekë flutra neper ara,
Shqyp ma s’ pari kemi kndue:
Kemi kndue, po armët besnike,
Qi flakue kanë n’ dorë t’ Shqyptarvet,
Kah kanë dekë per besë jetike,
Kah kanë dekë kta per dhé t’ t’ Parvet.
6. Në ketë gjuhë edhe njai Leka,
Qi ‘i rruzllim mbretnin s’ i a xuni,
Qi kah bijtè ai, shkelte deka,
Shekllit mbarë ligjë t’ randë i vuni;
Në ketë gjuhë edhe Kastriota
U pat folë njatyne ushtrive,
Qi sa t’ ndrisë e diellit rrota,
Kanë me kenë ndera e trimnive.
7. Pra, Shqyptarë, çdo fés qi t’ jini,
Gegë e Toskë, malci e qyteta,
Gjuhen t’ uej kurr mos t’ a lini,
Mos t’ a lini sa t’ jetë jeta,
Por per té gjithmonë punoni;
Pse, sa t’ mbani gjuhen t’ uej,
Fisi i juej, vendi e zakoni
Kanë me u mbajtë larg kambet t’ huej.
8. N’per gjuhë shqype bota mbarë
Ka me u njohtë se ç’ fis ju kini,
Ka me u njohtë ju per Shqyptarë:
Trima n’ za sikurse jini.
Prandej, pra, n’ e doni fisin,
Mali, bregu edhe Malcija
Prej njaj goje sot t’ brohrisin:
Me gjuhë t’ veten rrnoftë Shqypnija!

Nga Don Ndre MJEDJA:
GJUHA SHQYPE

Autori këte vjerrshë ia kushtoi albanologut Gustav Meyer-it (1850 – 1900).
Vjerrsha asht shkrue në Krakov, në Poloni, në Dhjetor 1892. Edhe kjo asht pa ndryshime.

Përmbi za qi lshon bylbyli,
Gjuha shqype m’ shungullon,
Përmbi erë qi nep zymyli,
Pa da zemrën ma ngushllon.

Ndër komb’ tjerë, nder dhena tjera,
Ku e shkoj jetën tash sa mot,
Veç për ty m’rreh zemra e mjera,
E prej mallit derdhi lot.

Njikto gjuhë qi jam tue ndie,
Janë të bukra me themel,
Por prap këjo, si diell pa hije,
Për mue t’ tanave iu del.

Edhe zogu kerkon lisin
Mbi shpi t’ artë ku rri me mbret;
E shtegtari dishron fisin
Permbi vend qi s’asht i vet.

O Shqypni e mjerë Shqypnija,
Plot me burra e trima plot
Ti ‘j dit’ ishe; por lumnija
Që ke pasun nuk a sot.

Nen njat tokë qi ta shklet kamba
Zan’ e t’ moçmeve veshtro:
Per bij t’ tashem, porsi e ama
E t’ koritunve, gjimo.

Nam e za, qi kishe, t’ treti,
E veç turpi e marrja t’ mëloj;
Per lumni veç kore t’ mbeti
Qysh se fara e mirë mbaroj.

Por gazmo nder gjith’ kto t’ vshtira
Perse ende s’ sharrove krejt;
Diçka t’ mbet nder ato t’ mira
Mbas dy mij’ e ma shum vjet.

T’ ka mbet’ gjuha qi po ndihet
N’ fush’ e n’ mal që ti zotnon;
Gjith’ ku hija e jote shtrihet,
Ku Shqyptari zan’ e lëshon.

Prej Tivarit e n’ Preveze
Nji a gjuha e kombi nji,
Ku lëshon dielli njato rreze
Qi veç toka e jote i di.

Ku n’ breg t’ Cemit rritet trimi
Me zbardhë, Shqype, zanin tand,
E ku i Drinit a burimi
Qi shperndahet kand e kand.

Geg’ e Toskë, Malci, jallia,
Jan’ nji komb, m’u da s’duron,
Fund e maje nji â Shqypnija,
E nji gjuhë t’gjith na bashkon.

Kjoftë mallkue kush qet ngatrrime,
Nder kta vllazën shoq me shoq:
Kush e dan me flak’ e shkrime
Çka natyra vetë përpoq.

Por me gjuhë kaq t’ moçme e mjera
Si ‘i bij kje që pa prind mbet;
Per t’ huej t’ mbajshin dhenat tjera,
S’ t’ kishte kush per motrë t’ vet.

Kur nji burrë u çue n’ Austri
E me sy gjithkund t’ kerkoj:
Gustav Meyer-i asht emni i tij,
Emni i burrit qi t’ madhnoj.

Porsi dielli tui flakue
Shperndan terrin qi na mbëlon,
Njashtu Meyer-i tue kerkue
Ka ke dalë po ta difton.

T’ difton motrat, t’ difton fisin
Neper shekuj fluturim,
T’ çon njatje ku luftnat krisin,
Ku a kap’ Roma e Iliri shqim.

Njikto t’ thot’ (e ti s’ e dishe)
Janë t’ bijt t’ tu qi pate mot;
Këta janë burrat qi ‘j ditë kishe,
Emnit tand me i dalun zot.

Nen qytet qi ma vonë çili
Kombi i yt luftar ma pak,
Ku ish mbret at – botë Bardili,
Shum anmiku derdhi gjak.

E njat tokë qi je tue gëzue
E ke xanë tesh sa mij’ vjet.
Shqyptarija qi mbet mbëlue
Sot nen dhe, edhe shqyp flet.

Flet me rrasa, flet me sende
Ku lumnin e vet e shkroj;
Por kerkush s’i di këto vende,
E harrimi t’ tana i mbëloj.

Por gjithnji nen kambë po ndihen
Burrat t’u qi toka i mbëlon.
E nen dhe kocijt perzihen
Si ‘j arë grun’ kur era lëshon.

Don’ m’u çue e gjith’ per s’ mbarit
Me u pri nipave mb’ nji cak:
Don’ me t’ ba si ke kenë s’ parit
T’ nderës me kapë t’ lumnueshmin prak.
=============================

Shenim nga Fritz RADOVANI:
Pra, mallkue njai bir Shqyptari, Qi ket gjuhë të Perendis, Trashigim, qi na la i Pari, Trashigim s’ i a len ai fmis; Edhe atij iu thaftë, po, goja, Qi e perbuzë ketë gjuhë hyjnore; ... Kjoftë mallkue kush qet ngatrrime, Nder kta vllazën shoq me shoq: Kush e danë me flak’ e shkrime... Dit’ e natë me grushta kresë, “profesora e akademikë”, të gjithë sa jeni... Me kongrese e faqe të zezë...
Vazhdon Pjesa e XII.

Melbourne, 12 Prill 2017.

''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
SHKOLLAT SHQIPTARE JU PRESIN !, Posted 13 Prill 2017, 16:37
SHKOLLAT SHQIPTARE JU PRESIN !
Imazh


Nga At Gjergj FISHTA O.F.M.

ATDHEUT

Në 115 vjetorin e botimit... Strofat janë të prekuna të gjitha ma vonë nga Autori.
Kjo kangë e botueme së parit në vitin 1902 (libri i tretë i këndimit), u botue prej Shoqnisë “Bashkimi”. Prej dorëshkrimit shohim se kjé shkrue me 12-3-1896.

1. N’ ty mendoj kur agon drita,
Kur bylbyli mallshem kndon,
N’ ty mendoj kur soset dita,
Têrri boten kur e mblon.
2. Veç se ty të shoh un n’ anderr,
Veç se ty, çuet, t’ kam n’ mendim;
Nder t’ vështira ti m’ jé qanderr,
Per ty i lehtë m’ vjen çdo ndeshkim.
3. Tjera brigje, fusha e zalle
Un kam pa, larg tue ba shtek,
E pergjova tjera valle,
N’ tjera lule syu m’ u rrèk;
4. Por nji fushë ma e blerët nuk shtrohet,
Por nji mal ma bukur s’ rri,
Ma i kulluet nji lum s’ dikohet,
Moj Shqypni, porsi i ké ti.
5. N’ ty ma i bukur lulzon Prielli,
Janë ma t’ kandshme stinë e mot;
N’ ty bylbyli pa lé dielli
Kndon ma ambel t’ Madhit Zot.
6. Pa ty lules s’ m’i vjen era,
Pa ty pema fryt nuk m’ bjen;
Mue pa ty nuk m’ del prendvera,
Pa ty dielli nuk m’ shkelxen.
7. Dersa t’ mundem me ligjrue
E sa gjall me frymë un jam,
Kurr Shqypni, s’ kam me t’ harrue,
Edhe n’ vorr me t’ permendë kam.
Nga Don Ndre MJEDJA:

ANDERR

(Botue heren e parë në 1909)

Pezull prei qiellit fluturonte e shkreta
E si dielli n’ mjesditë rreze shperdake;
Engjëll nder cucat o nji çikë giake
Qi veç, qielli numron nder valle t’ veta.

Arit i kishte flokët, e kish si zgjeta
Driten e syve e mollzat rrumullake,
E buzët e vocrra me të ngjyme gjake,
Qi kur i pash krejt’ i mahnitun meta.

Mandej si njeri, qi prej gjumit ngihet,
Mora zemër e e pveta me trimni:
“Engjëll a vajzë je ti, o bukurija?”

Qeshi goca nji herë, si vashë qi pîhet,
Uli kryet teposhtë e me dashtuni
“Moter e nanë, tha, m’ ke – jam Shqyptarija!”
Nga Luigj GURAKUQI:

SHQIPTARVE LIDHË NË BESË

Për të gjithë an' jemi rrethue
Anmiqt kqyrin me u avitë:
Don' tok't tona me i zaptue,
Don'krejt faret me na qitë.
N’ sulmin tonë' pushka s'na pret
S'na rren parja, i bim shqelm arit
N'luft ' tuj dekun për vend t'vet
Si me le i bahet Shqiptarit!
Bini djem me gjith’ furi,
Pret prej jush Shqypja liri!

Shenim nga Fritz Radovani:
Mbasi t’i lexoni këto poezi, Ju lutem, vetem per një minut mendoni shkatrrimin e Shqipnisë nga “Revolucioni Ideologjik e Kulturor i vitit 1967”!
■Deri kur do të vazhdojnë nder shkollat Shqiptare kjo urrejtje?!
Vazhdon Pjesa XIII.

Melbourne, 14 Prill 2017.
''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Avatari i antarit
Drejtues

Poste: 4314
Antarësuar: 28 Janar 2009, 13:10
Nga Fritz RADOVANI:
KUR AT GJERGJ FISHTA MORI VESHT
SE LULZIM BASHA KA THANË QË:
“FAJIN E KANË KATOLIKËT E VERIUT”... KA LËSHUE
Imazh


NJI GJAMË DËSHPRIMI

16 Prill 1914, natën pa hanë, Mali i Zi sulmon Hotin e Grudën, tue djegë, plaçkitë e tue krye gjithfarë përdhunimesh. Zana e idhtë e Poetit shpërthen atëherë furishëm kundër anmikut jetik e kundër Evropës së padrejtë. Asht nji ndër ma të fuqishmet lirika t’ At Fishtës kunder politikës shoveniste ruse të Moskovit qi çon peshë klysht e sajë, me pushtue e me shue Shqypninë. Poeti zbulon politikat pansllaviste kundër Shqipnisë. Komentoi At Viktor Volaj O.F.M. 1941.

1. Mbaroi Malcija! Lekë ma sot nuk nuk ka;
Nuk ka ma burra, qi me drrasë t’ krahnorit
Mburojë me i ndêjë Shqypnis. Anmiku shkjá
Mbas sodit s’ ka pse dron mâ prej Malcorit:
Malcori asht thye; e, i dbuem ai me trathti,
Pa Atme sod ka mbetë, pa plang, pa shpi!
2. N’ shpi t’ tij, po, djepat asht tu’ i lkundun shkina;
Arën e tij asht shkjau tu’ e lavrue,
E ushtari i Malit t’ Zi ‘dhè, kualt stervina
Per ata Kryqa t’ bekuem i ka pengue,
Nen t’ cillët pushojn, heu! Njata trima – rrfé
Qi bindën shekllin tue luftue p’r Atdhé.
3. O natë e kobshme! Natë tri herë mizore,
Natë e mnershme, si nata e fundit t’ ferrit,
Pse ti shtekun ia çile ushtris gjaksore,
Qi, strukë nen t’ zezen mblojë trathtare t’ territ,
Burrat e dheut do t’ xêtê n’ gjumë pështetun,
Porsi n’ strofull ulani xêhêt fjetun?!...
4. E ju, ‘dhè hyj t’ shkelqyeshem, qi pre’ Empirit
Përmallshem tue fërfllue me dritë t’ kullueme,
Porsi sy Zotit, vreni m’ sharte t’ nirit,
Ju, edhe ketë kob e ketë dhuni t’ shemtueme
E kini pa tu’ ndodhë n’ mjedis t’ njerzimit,
E me gjith kta nuk jeni shkimë mjerimit?...
5. Po a kjo asht e Drejta, qi n’ ketë shekull fiset
E popujt rregullon e i mban ndër caqe?
Anmikut t’ njimijë vjetve me i lshue viset
Sa herë t’ perligjuna me luftë e gjaqe....
Mallkue kjoftë hera, n’ t’ cillen shkjau pik’ s’ parit
Vuni kambën dhunuese m’ tokë t’ Shqyptarit,
6. E mallkue kjoftë Evropa! Até e vraftë Zoti,
E e shoftë me fise, popuj e qytete;
Edhè premtoftë qi, dersa t’ endet moti,
Kurr lufta mos iu daftë per tokë e dete;
Selit e saja grimë me grimë u theshin;
Me gjak t’ popujvet t’ vet sunduest iu ushqeshin.
7. Pse krahët pa dhimbë Shqypnis kshtu me ia thye
E prej Lirijet me ia ndalun hovin?
Gopsija e kùj n’ Malci ka mujtë m’ u ushqye?
Po a Hoti e Gruda mund t’ a mbajn Moskovin?
Nuk duhet, jo, qi t’ mkambet Shqyptarija:
Qé pse po i lshohet Malit t’ Zi Malcija.
8. O gjak i atyne burrave fatosa,
Qi per Liri t’ Malcis kullove rrkajë,
Vlo, vlo, ti sod qi maleve u erdh sosa,
E para fronit t’ Perendis me vajë
Lyp gjyq mbi do Kaina t’ kunoruem,
T’ cillët kombin t’ onë po duen me e pa t’ sharruem!
9. Me parsme t’ona n’ ata t’ hershmet mota
Mburojë iu bam Evropës, pa dijtë shk’ asht tuta,
Atëbotë, kur pallen Skanderbeg Kastriota
Siellte si rrfeja, e permbi shtroje t’ buta
U dridhte nji Sulltan, qi njaso here
Bante m’u dridhë boten mbarë prej mnere.
10. Po, na tue dredhun si dragoj çelikun,
Shtekun me kurma Shqyptarësh ia xume
Tartarit, e pre’ Evropet larg rrezikun
Per disa kohë e mbajtëm: e poshtnume
Por kurr Evropa n’ ndihmë nji ushtar s’ na nisi;
Kurr punët mbas fjalvet, qi na dha, s’ ujdisi.
11. E kur per pesqind vjet na nder veriga
Ngelem t’ robnis, nen themer t’ huej tue kja,
E ‘i mijë dhuni mbi né e ‘i mijë punë t’ liga
Na reshte anmiku, tue na nzitë pa da,
N’ harresë Evropa edhe m’ atëherë na qiti
E doren kurr ajo n’ kob t’onë s’ na njiti.
12. Por, ani, jeta pse sa u nis me u endun,
Ndera mbi shekull dhunë gjithmonë asht kthye,
E t’ miren nieri kurr s’ t’ a ka permendun,
Sa t’ keqen punë me t’ cillen t’a keshë fye;
Si edhè ma t ’shumen, miq s’ gjen nieri i shkretë,
Kur skami e kobi t’a ket mblue n’ ketë jetë.
13. Veç sod pse Evropa, sod qi asht t’ gjith uzdaja
Se Shqyptarija e Lirë del zojë n’ vetveti,
Pse sod Evropa, - do Mbretni të Mdhaja –
Duen me e ngushtue kah toka edhe kah deti,
E m’ vende t’ ona duen qi shkjau të shklasë
E fisi i Shqypëtarit n’ dhé t’ humbasë?
14. O Zot i lum, qi vetem n’ dorë Ti i kè
Shartet e popujve e mbretnive t’ tana,
E gja pa hiri kurr Ty s’ t’ ndodhë mbi dhé,
As nalt mbi qiellë, ku shndrisin dielli e hana,
Deh! Ti, i Pushtetshëm heret si né e vona,
Shih e gjyko mbi gjith kto kobet t’ona.
_____________________________________________________________
Shenim nga At Viktor Volaj O.F.M.:
1941. Poeti zbulon haptë politikat pansllaviste kundër Shqipnisë. Tue u bazue ç’prej fakteve historike të luftave të Skanderbeut, asnjëherë Evropa nuk ka mbajë asnjë premtim në lidhje me Shqypninë.
14.O Zot i lum....Kjo lutje shpërthen krejt e natyrshme prej zemrës së Poetit.
Kundër dhunës e padrejtësisë së bame Shqypnisë thërret Hyjin Gjyqtar, qi të gjykojë mjerimet e kombit.

Shenim nga F.Radovani: Thanjen e L. Bashës një Mik i imi e ka percaktue me këto fjalë: “E pafalshme dhe shumë e poshter, antikombëtare.”

Melbourne, 16 Maji 2017.
''Skllavëria jonë vjen nga fakti se i nënshtrohemi sundimit të gënjeshtrës, se nuk ia çjerrim maskën e nuk protestojmë kundër saj çdo ditë”:Martiri Polak, Frati Jerzy Popiełuszko. E pregatiti në shqipë prej polonishtes Bep Martin Pjetri
"Të vdekun kanë lindë ata, që Sot Heshtin!"Fritz Radovani
Ubi spiritus Domini ibi libertasKu ashtë shpirti i Zotit, aty ashtë liria. At Gjergj Fishta
“Ai që e di dhe thotë një gënjeshtër asht nji kriminel”Bertold Brehtin.
Përgjigju duke Cituar
Mëparshme
Posto një përgjigje 18 postime · Faqe 2 prej 2 · 1, 2
Antarë duke shfletuar këtë forum: Asnjë antar i regjistruar dhe 0 vizitorë
Powered by phpBB3
Copyright ©2008 phpBB Group.
Të gjitha oraret janë UTC + 2 orë . Ora 28 Qershor 2017, 21:12
Designed by Monitonix
[phpBB Debug] PHP Warning: in file /web/htdocs/www.proletari.com/home/mkportal/include/PHPBB3/php_out.php on line 33: Creating default object from empty value
Theme by Zeuder
Copyright 2009 - 2010 da Proletari