MESONI SESI U VRA PATRIOTI ARISTIDH KOLA NE GREQI PREJ MIKROVALEVE APO LENDES RADIOAKTIVE PARA ZYRES SE TIJ DUKE I VENDOSE NJE VETURE ANONIM ME MUAJ PRANE ZYRES TIJ - KU KISHTE LENDE RADIOAKTIVE -

Aristidhi u sëmur në gusht të vitit 2000 me diagnozën leuçemi në gjak. Jam i sigurt se kundër tij janë përdorur doza vdekjeprurëse radioaktive ose goditje me mikrovalë, përballë zyrës së tij. Këtë ma kishte thënë më parë, vetë i ndjeri Aristidh, në kohën kur vuante nga e njëjta semundje, mbesa e tij. Ajo kishte dhembje koke dhe të dridhura, gjithmonë kur punonte në zyrën e Aristidhit. Më pas, familjarët e tij janë shprehur se nga kampionët e gjakut të Aristillit, dërguar jashtë Greqisë, niveli i radioaktivitetit në gjakut rezultoi nga 40 deri 50 herë mbi normalen.

- [b]PO ME LENDE RADIOAKTIVE U VRA EMIGRANTI RUSE NE LONDER PREJ RUSEVE - PREJ KGB-SE VLADIMIR PUTINIT MEQE KISHTE QENE SHEF I ZBULIMIT TE KGB-es RUSE ME ANE TE NJE PLUHURI RADIOAKTIV QE JU HODHE NE CAJ.

KUJDESNI SE MUND TE VENDOSEN EDHE TE MURI I KOMSHISE NESE E KENI ME QIRA APO ...[/b]



Perkufizimi: jane semundje te pergjithshme akute ose kronike qe prekin me pare dhe kryesisht organet haemopoitike(hemapoitike), dhe karakterizohen nga nje prodhim i tepert leukocitesh dhe qeliza nenash te tyre, te cilat shume here invadojne gjakun qarkullues.
Zhvillimi i ketyre semundjeve perfundon me vdekje per nje kohe pak a shume te shkurter.

Incidenca: vdekja nga leukemia perbejne 3,5% te te gjitha vdekjeve nga kanceri. Leukemite akute jane me te shpeshta ne moshat para 25 vjeteve, leukemia mieloide kronike shfaqet qysh[/color] nga mosha 25 deri 45 vjet dhe leukemia linfoide kronike nga 45 deri 50 vjec. Leukemia linfoide kronike eshte tre here me e shpeshte te burrat se ne grate.

[b]Etiologjija:[/b] eshte e panjohur. Mund te mendohen si shkaqe, per nje numer te paket leukemish, kontakt me rrezet X(radiologe), me lende radioaktive(rreze radioaktive, mikrovale radioaktive, laborator atomik, shperthime atomike), si me disa lende kimikezifti, benzoli).
Zhvillimi i leukemise eshte i ngjashem me ate te tumoreve malinje.
Materiali i shkurter u pregatite nga Laerti, med t.1 tetor 2009, ku u kopjua teksti.
U more te faqja 890 me titull ’’Leukemite’’ te libri ’’VADEMECUM MJEKESOR’’, botim Tirane 1970.


Leukozat apo leukemitë janë sëmundje që karakterizohen me proliferimin neoplastik të njërës nga qelizat mëmë të hematopoezës, që shkakton gufimin e pakontrolluar të qelizave të këtij brezi. Nëse nuk mjekohen, të gjitha format janë fatale, megjithëse kohëzgjatja e jetës mund të ndryshojë prej vetëm disa ditë, në disa pacientë me leukemi akute, deri në dy apo tri dekada, te disa leukemi kronike limfocitare. Për shkak të infiltritmit të palcës eshtërore me qeliza leukemike, gati rregullisht te pacientët me leukemi kemi infeksione (granulocitopenia), gjakderdhje (trombocitopenia) apo anemi të rëndë.

Leukoza kronike limfocitare (LKL) është sëmundje kryesisht e moshës së shkuar apo të mesme. Karakterizohet me grumbullimin e limfocitëve jetëgjate, në dukje të pjekura, në gjak, organe limfatike dhe palcën e ashtit. Karakteristikë tjetër është disfunksioni mesatar apo i rëndë imunologjik, si hipogamaglobulinamia, anemia hemolitike dhe shtimi i reaksioneve të vonuara të tejndjeshmërisë.


Limfociti i madh është qelizë në diametër 12-16 μ. Citoplazma është mjaft e begatshme dhe ka ngjyrë të kaltër si qielli, me disa granula të vogla azurofile citoplazmatike. Bërthama është e rrumbullakët apo mund të jetë e dhëmbëzuar lehtë, kurse kromatina në formë grumbujsh.


Limfociti i vogël është qelizë me madhësi prej 9- 12 μ (mikron) dhe, pos dallimit në madhësi dhe citoplazmës së pakët, është identik me limfocitin e madh.


Bazofilia është term në mjekësi që tregon rritjen e numrit të granulociteve bazofile në gjak. Me termin bazofili përshkruhet gjithashtu vetia e qelizave, respektivisht organeve qelizore, gjatë ngjyrosjes në citologji ose histologji, me çka qelizat marin njgyren e ngjyrave bazike. Është po kjo veti e cila ua ka dhënë emrin Garanulociteve bazofile.

Bazofilia është rritje e numrit të granulociteve bazofile në gjakun periferik. Ndeshet te sëmundjet si: anemia hemolitike, ciroza e mëlçisë, splenektomia apo eksponimi i tepruar ndaj rrezeve X. Po ashtu mund të jetë pasojë e sëmundjeve mieloproliferative, si p.sh. leukemia kronike mieloide dhe polycytemia rubra vera.

Bazofilia shoqërohet shpesh me eozinofili.


Granulocietet bazofile janë pjesëza të gjakut që ju takon leukocitëve. Ato përmbajnë një numër të madh të granulave jo të rregullta, ndër tjerash përmbajnë Histamina si dhe Heparinin. Në pasqyrën e gjakut ato përmbëjnë vetëm (< 2 %).
Bazofilet janë granulocite që prodhohen dhe vijnë prej palcës së ashtit. Aktivizimi i qelizës imunologjike, të cilat përmbajnë receptorë IgE, mund të shpiej deri tek një reaksion i menjëhershëm alergjik, siç është Rhinitis. Një aktivizim sistematik i kësaj qelizeje (pra aktivizim në tërë trupin) mund të shpiej deri tek shok-anafilatik. Tek shumëzimi i granulociteve bazofile në gjak mund të vij deri tek sëmundjet mieloproliferative, veçanërisht leucemi mielotike kronike.


MONOCITET
Monociti është qelizë polimorfe, me madhësi prej 14-20 μ(mikron). Citoplazma e gjerë ka ngjyrë të përhimtë në të kaltërt. Në citoplazmë mund të ketë granula të njoma azurofile dhe vakuolëza. Bërthama rëndom është e rrumbullakët, apo konkave (në formë të veshkës), por mund të jetë e lobuluar, me dy apo tri lobuse.

QELIZAT DENDRINE
Qeliza dendrine janë qeliza të sistemit imunologjik. Qelizat dendrine luajnë rol të rëndësishëm në proçesimin e antigjentrupave si dhe prezentimit antigjen. Qelizat dendrine i gjejmë në çdo pjesë të trupit por parasegjithash më së shumti i gjejmë në palcën e ashtit, gjegjësisht tek Limfociti-T, tek fshikëza, timusi, tonsili (bajamet) dhe Peyer's patches.

LIMFOCIT - B
Limfociti-B ose dhe shkurt qelizat-B ju takojnë grupit të rruzave të bardha të gjakut, (Leukocitet). Janë të vetme qeliza të cilat janë në gjendje të formojnë antitrupa dhe së bashku me Limfocitet-T e formojnë sistemin imunologjik adaptiv.

LIMFOCITI - T
Limfociti-T ose dhe shkurt qelizat-T janë një prej grupeve më të rëndësishme të gjakut. Bëhet fjalë për një pjesëz e rruzave të bardha të gjakut (Leukocite). Pos limvociteve-B edhe limfocitet-T marrin pjesë në sistemin imunologjik.

GRANULOCITE NEUTROFILE
Granulocite neutrofile janë pjesëza të rruzave të bardha të gjakut (Leukocite) dhe përbëjnë diku 50%-65% të qelizave në pasqyrën diferenciale të gjakut. Varësisht nga forma e bërthamës së qelizës, ato ndahen në qeliza bërthamore të reja si dhe në ato qeliza të bërthamore të segmentuara të pjekura. Granulocitet neutrofile përmbajn një numër të madh të granuleve. Bëhet fjalë për lizozomet..

GRANULOCITE EUZINOFILE
Granulocite euzinofile apo dhe shkurt euzinofile jenë pjesë të leukocitëve. Ato përbëjnë rreth 3 - 5% të pasqyrës së gjakut dhe janë qeliza që marrin pjesë në imunitetin. Emërtimi i tyre bazohet në pigmentin e ngjyrës Eozinë, me të cilën dhe e merr ngjyrën.

GRANULOCITE BAZOFILE
Granulocietet bazofile janë pjesëza të gjakut që ju takon leukocitëve. Ato përmbajnë një numër të madh të granulave jo të rregullta, ndër tjerash përmbajnë Histamina si dhe Heparinin. Në pasqyrën e gjakut ato përmbëjnë vetëm (< 2 %). Bazofilet janë granulocite që prodhohen dhe vijnë prej palcës së ashtit. Aktivizimi i qelizës imunologjike, të cilat përmbajnë receptorë IgE, mund të shpiej deri tek një reaksion i menjëhershëm alergjik, siç është Rhinitis. Një aktivizim sistematik i kësaj qelizeje (pra aktivizim në tërë trupin) mund të shpiej deri tek shok-anafilatik. Tek shumëzimi i granulociteve bazofile në gjak mund të vij deri tek sëmundjet mieloproliferative, veçanërisht leukemi mielotike kronike.

Sipas metodës Papenhajmit të ngjyrosjes, leukocitet i ndajmë në dy grupe:

1. Leukocite limfatike (Limfocitet)
2. Leukocite mieloike (Monocitet, qelizat dendrine, mastocitet dhe granulocitet)

Limfocitet ndahen në: Limfocite-B, Limfocite-T.

Granulocitet ndahen në: Granulocite neutrofile, Granulocite euzinofile dhe Granulocite bazofile.

[redakto] Vlera dhe sasia

* Vlerat normale të leukociteve në gjakut e njeriut

Të rriturit: 4.000 - 10.000/µl (njësia e vjetër) 4 - 10 mal 109/l (njësia e re)
Shkollarët: 5.000 - 15.000/µl (njësia e vjetër) 5 - 15 mal 109/l(njësia e re)
Fëmijët e vegjël: 6.000 - 17,5000/µl(njësia e vjetër) 6 - 17,5 mal 109/l (njësia e re)
Fëmijët e sapolindur: 9.000 - 30.0000 /µl(njësia e vjetër) 9 - 30 mal 109/l(njësia e re)

Rritja e numrit të leukociteve quhet Leukocitozë.

* Sasia e qelizave imunologjike të shprehur në %

Monocitet 2 – 8
Limfocitet 20 - 45
Granulocitet Neutrofile formë segmentore 50 - 70
Granulocitet Neutrofile formë shkopi 3 - 5
Granulocitët Euzonofile 2 - 4
Granulocitët Bazofile 0 - 1

Zvogëlimi i numrit të leukociteve quhet Leukopeni.

Sëmundjet që ndërlidhen me leukocitet

Leukozat akute limfoblastike
Leukoza kronike limfocitare

Foto Mikroskopike


Granulocite neutrofile


Granulocite euzinofile


Granulocite bazofile

ERITROCITE
Fjala Eritrocit rrjedh nga gjuha greke erythros që do të thotë "kuq" dhe kytos do të thotë „qelizë“. Nën minkroskop mund të shohim se kanë pothuajse një madhësi të njejtë, formë të pllakëza të rrumbullakëta bikonkave. Ato shërbejn për transportimin e oksigjenit nga mushkërit apo dhe nga velëzat në inde.

Madhësia dhe sasia

* Madhësia: rreth 7,5 µm (mikrometër) (7,5*10^-6m)
* Trashësi: 2 µm rrethit dhe 1 µm në qendrën
* Koncentrati në gjak: 4.5-5.5 milion/mm^3 (do të thotë 5*10^6/µl = 5*10^6/mm^3 = 5*10^12/l = 5 Tera/l = 5*10^15/m^3)
* Numri i tërësishëm në gjak: 24-30 Bilion = 24*10^12 deri 30*10^12
* Sasia në gjak tek meshkujt: 14-18 g/100ml gjegjësisht 8,7-11,2 mmol/l
* Sasia në gjak tek femrat: 12-16 g/100ml gjegjësisht 7,4- 9,9 mmol/l
* Kohëzgjatja e zhvillimit të tyre: rreth 7 ditë
* Jetojnë mesatarisht: rreth 120 ditë gjegjësisht 4 muaj


Rruzat e kuqe të gjakut


Format e rregullta (a) dhe të parregullta të eritrociteve (b-d)

Gjaku (lat. Sanguis) është një ind i lëngshëm, i cili me ndihmën e zemrës dhe enëve të qarkullimit të gjakut mirëmban funksionet e organeve të tjera të trupit nëpërmjet transportit dhe lidhjeve. Gjaku qarkullon nga puna mekanike e muskulit të zemrës nëpër enët e gjakut. Trupi i njeriut përmban 5 - 6 litra gjak.

Gjaku përmban: (eritrocite), qelizat e bardha (leukocitë), trombocite dhe plazma, në të cilën notojnë qelizat. Pjesët e ngurta përbëjnë 45%, kurse pjesa lëngët 55%. Qelizat e kuqe përmbajnë hemoglobinë. Kjo proteinë është përgjegjëse për lidhjen dhe transportin e oksigjenit. Në të vërtetë përbëhet prej globinës dhe hem-it, i cili me hekurin formon një lidhje kimike.

Funksionet

Gjaku së bashku me pjesët përbërëse të tij përmbush një sërë funksionesh:

* Transport (oksigjeni, hormonet, mbeturinat e metabolizmit)
* Rregullim (baraspeshën e ujit, elektroliteve, temperaturës, vlerës së pH-së)
* Mbrojtje (nëpërmjet limfociteve, antitrupthave, koagulimit dhe fibrinolisës)


Gjaku kryen shumë funksione të rëndësishme brenda trupit duke përfshirë :

* Furnizimin e indeve me oksigjen
* Furnizon trupin me materie ushqyese si Glukoza, Amino Acidet dhe Acide Yndyrore ( të tretura në gjak (psh lipidet e gjakut)
* Largimin e gazrave dëmtuese si Dioksid Karboni, Urea dhe Acidi Llaktik
* Funksione imunologjike, duke përfshirë qarkullimin e qelizave te bardha, dhe zbulimin e materialeve te huaja nga antitrupthat
* Kuagulimi, që është një pjesë e mekanizmit të trupit për vetë-riparim
* Funksionet transportuese, duke përfshirë transportin e hormoneve dhe sinjalizimin për dëme të indeve
* Rregullimin e pH(normalja e pH të gjakut është në mes vlerave 7.35 - 7.45)

Vetitë

* Temperatura është 36,6° C (te njerëzit e shëndoshë)
* pH 7,4
* Gjaku është një suspension
* Meshkujt kanë përafërsisht 4,5 litra gjak, Femrat 3,6 litra

Nëpërmjet ndryshimeve në gjak dhe pjesëve përbërëse të tij një numër i madh i sëmundjeve mund të diagnostikohen dhe në vështirësinë e tyre mund të kategorizohen, për këtë arsye është gjaku lëngu më i shpeshtë i analizuar.

Përbërja

* Plasma ( ~ 55%) prej saj 90 % H2O dhe 2% sheqer + minerale (jone të natriumit, kaliumit, magnesiumit dhe kalciumit) 8% proteina (albumina, antitrupa, etj.)
* Qeliza (~ 45%): eritrocite 5 milion/µl, leukocite 5000 – 10000/µl, trombocite 150000 – 300000/µl
* Hormone
* Gazra
Qelizat e gjakut

Artikulli kryesor: Qelizat e gjakut

Të gjitha qelizat e gjakut kanë prejardhje nga qeliza e përbashkët mëmë (angl.: stem cell).[1] Gjaku përmban: eritrocite (qelizat e kuqe), leukocitë (qelizat e bardha) dhe trombocite.

Indi është lidhje apo bashkim qelizash të njëllojta, që formojnë një pjesë të caktuar në organizmin e bimëve ose të frymorëve dhe që kryejnë të njëjtin funksion.


Enë gjaku (latinisht Vas sanguineum) quhet një strukturë në formë gypi në të cilën qarkullon gjaku. Të gjitha enët e gjakut së bashku formojnë Sistemin e qarkullimit të gjakut.

Në kushte normale enët e gjakut e transportojnë gjakun prej zemrës në periferi dhe e kthejnë atë përsëri në zemër.

Ndarja

Enët e gjakut ndahen në:

* Arterie
* Arteriole
* Kapilare
* Venole
* Vena


Ndërtimi

Shtresat e murit të enëve të gjakut

Muri i enëve të gjakut përbëhet prej tre shtresave:

1. Tunica externa (Adventia)
2. Tunica media
3. Tunica interna (Intima)

Shtresat e murit të enëve të gjakut